راه آسفالتی یا بتنی؟

concrete-road01

 

با توجه به افزایش سطح تولید سیمان در کشور و روند رو به افزایش آن و توجه به اینکه امکان صادرات کامل محصول مازاد سیمان کشور به سهولت میسر نیست، لازم است در زمینه کاربردهای جدید سیمان در کشور بازاندیشی نماییم تا بتوانیم برای سیمان اضافی موجود در بازار در حال و آینده زمینه مصرف مناسبی فراهم آوریم.
یکی از زمینه‌های کاربرد پر مصرف سیمان، که در کشور ما از آن استفاده نشده است، کاربرد سیمان در جاده سازی و به عبارت دیگر احداث جاده‌های بتنی است. با توجه به عملکرد نامناسب آسفالت در بسیاری از جاده‌های کشور به نظر می‌رسد مطالعه و بررسی در این زمینه ضروری باشد.
ورود: ارزانی و فراوانی سیمان، همراه با گران شدن قیر و کیفیت پائین آسفالت جاده‌ها، این فرصت را بوجود آورده است تا بتوان بتن راجایگزین (همراه) آسفالت نمود .
سابقه : با نگاه به تاریخ جاده سازی در جهان و به خصوص در ایران و بررسی کیفیت جاده‌هایی که از سنگ و ساروج ساخته شده بودند، همگی حکایت از دوام و کارایی آن در شرایط متفاوت آب و هوایی می‌کرد .

تعریف بتن: اختلاط ، با ترکیب مناسبی از سیمان، سنگدانه و آب را بتن گویند.
تعریف آسفالت: اختلاط، با ترکیب مناسبی از قیر و سنگدانه را آسفالت گویند.

ملاحظه می‌شود که با همه تفاوت‌هایی که از حیث تامین مواد اولیه و فراوری آنها وجود دارد، اما از بسیاری جهات شبیه یکدیگرند. امروزه بتن و محصولات آن، سنگ با اشکال گوناگون، آسفالت با انواع خواص در احداث جاده‌ها و خیابان‌ها، در بزگراهها و پیاده روها، گاه حضوری پایاپای و مکمل هم دارند.
متاسفانه در کشور ما ایران، درتمام سالهای سازندگی، بعلت کمبود و گرانی سیمان و همزمان ارزانی و فراوانی قیر و گازوییل، همراه با سهولت اجرا، باعث گردید تا بجای استفاده صحیح و مناسب از سه عنصر عمده راهسازی، عملا فقط آسفالت را تنها بکار بگیریم. اما واقعیت این است که راهسازی، بدون استفاده از بتن و سنگدانه (شکسته و یا شکل داده) ناقص وفاقد کارایی است. نتیجه همین است که امروز انواع آسیب‌ها و نقصان‌ها را در تمام جاده‌ها و معابر برون شهری و درون شهری ملاحظه می‌نماییم.

 

معایب آسفالت
نشست، ترک، روراندگی، موج برداشتن، روان شدن قیر، جداشدن سنگدانه، قیر رفتگی، آسفالت کندگی، چاله شدن، آبگرفتگی، خشن شدن سطوح جاده‌ها و غیره که این معایب خود باعث:
از دست رفتن منابع ملی، استهلاک سریع وسایط نقلیه و ناوگان حمل و نقل، مخاطرات و تصادفات جاده ای، کندی حرکت و افزایش بار ترافیکی، افزایش هزینه‌های نگهداری و غیره که همگی ناشی از چنین روش اجرایی و سهل انگاری در روش اجرایی است. طبعا آثار و عواقب اقتصادی و اجتمایی آن غیر قابل محاسبه و جبران است .
کاربرد بتن و سنگ، :کارایی و دوام آسفالت را دو چندان و بسیاری از عیوب آنرا مرتفع می‌سازد.

خواص مطلوب آسفالت
۱- نرمی‌در حرکت و آسایش راننده
۲- روانی حرکت خودرو و سهولت چرخش و حرکت لاستیک، همراه با استهلاک کمتر
۳- تجانس قیر با آسفالت
۴- انعطاف وشکل پذیری (الاستو پلاستیسیته) درزیر عبور چرخ

خواص مطلوب بتن و سنگ
۱- مقاومت مکانیکی و تحمل فشار و بار ترافیکی
۲- مقاومت مکانیکی و تحمل کشش ناشی از تحرک و جابجایی زیر سازی
۳- عدم جدا شدن سیمان و سنگدانه، درصورت طرح اختلاط درست و اجرای مطلوب
۴- چسبندگی خوب با زیر سازی، بعلت تجانس با خاک
5- مقاومت خوب حرارتی در نوسانات حرارتی شب و روز و در طول سال (ظرفیت حرارتی بالا)

ضعف آسفالت
۱- شکنندگی قیر در سرمای زیاد و روانی در گرمای زیاد و آسیب آسفالت در هر دو حالت (ظرفیت حرارتی کم )
۲- چسبندگی کم به زیر سازی (قیر پاشی کفایت از این ضعف نمی‌آند)
۳- مقاومت کم مکانیکی در تحمل فشار و کشش بار ترافیکی
۴- مقاومت کم مکانیکی در تحمل کشش ناشی از جابجایی زیرسازی

ضعف بتن
۱- لزوم طرح اختلاط و اجرای مناسب با شرایط آب و هوایی و جلوگیری از ترک خوردگی
۲- روانی کم در حرکت خودرو و لغزیدن لاستیک

چنانچه به موارد ضعف و مطلوبیت آسفالت و بتن توجه شود، بیشتر به مکمل بودن و لزوم کاربرد همزمان آنها در راهسازی متوجه می‌شویم .
امروزه با استفاده از بتن و سیمان، ضمن افزایش کارایی آسفالت، با استفاده از افزودنی‌ها، کیفیت‌های ویژه به آسفالت داده اند. عدم پاشش آب به اطراف و بخصوص اتومبیل‌های پشت سر که موجب کاهش دید می‌گردد، از نوآوری‌های مهم در تحقیقات و کاربرد آسفالت و بتن بوده است .
ملاحظه می‌شود، استفاده از بتن در راهسازی، تنها نقش مقاومت مکانیکی نداشته، بلکه نقش تکیه گاهی و اصطلاحا پاخوری (Pad) برای آسفالت بسی مهمتر است .
متاسفانه، درایران بجای نگرش درست به دلایل آسیب‌های آسفالت ، با آسفالت مجدد آنرا ترمیم مکنند که طبعا ثمری در بر ندارد .
امروزه، در اجرای بزرگراه‌ها و راه‌های درجه یک، ترکیبی از لایه به ضخامت ۲۵ سانتیمتر بتن و سپس یک یا دو لایه نازک آسفالت راه با کارایی و کیفیت مطلوب آماده بهره برداری می‌گردد.

2 نظر روی “راه آسفالتی یا بتنی؟

  1. ایده خوبی هس. به نظرم از لحاظ اقتصادی واقعا بسود دولت و کشور هست.
    ولی مشکلی که هس هنوز آزمایش نشده شاید بعد از آزمایش اون خروجی ک باید داشته باشد نداشته باشه و طرح با شکست مواجه بشه.

    ولی از نظر ایده واقعا جالبه…

    • بله آقا سهیل ایده خوبی هست.

      بنده با چندی از مهندسین مشاور که پایه مهندسی درجه 1 داشتند صحبت کردم در این باب کمو بیش اوناهم تایید کردن.
      حالا فقط مونده که یک شرکت بیاد این ایده رو امتحان کنه.
      به هر طریقی این ایده هزینه زیادی داره که از حیطه شرکت ما ساخته نیست. به هرحال مثال “سنگ مفت گنجشک مفت” برای ما صادق نیست.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

انسانی؟!؟! * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.