ويژگيها و روشهاي آزمون تيرچه و بلوك سقفي

 

بسمه تعالی

پیشگفتار

استاندارد ویژگیها , نمونه برداری و روش آزمون تیرچه بلوک سقفی که بوسیله کمیسیون فنی تیرچه و بلوک تهیه و تدوین شده و در بیستمین کمیته ملی استاندارد صنایع ساختمانی و مصالح ساختمانی مورخ 66/11/28 مورد تائید قرار گرفته , اینک باستناد ماده یک قانون مواد الحاقی به قانون تأسیس مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب آذر ماه 1349 به عنوان استاندارد رسمی ایران منتشر می‏گردد .

برای حفظ همگامی و هماهنگی با پیشرفتهای ملی و جهانی در زمینه صنایع و علوم , استانداردهای ایران در مواقع لزوم مورد تجدید نظر قرار خواهند گرفت و هرگونه پیشنهادی که برای اصلاح یا تکمیل این استانداردها برسد در هنگام تجدید نظر در کمیسیون فنی مربوط مورد توجه واقع خواهد شد .

بنابراین برای مراجعه به استانداردهای ایران باید همواره از آخرین چاپ و تجدیدنظر آنها استفاده نمود .

در تهیه و تدوین این استاندارد سعی شده است که ضمن توجه به شرایط موجود و نیازهای جامعه حتی المقدور بین این استاندارد و استاندارد کشورهای صنعتی و پیشرفته هماهنگی ایجاد شود .

لذا با بررسی امکانات و مهارتهای موجود و اجرای آزمایشهای لازم این استاندارد با استفاده از منابع زیر تهیه گردیده است :

1- آئین نامه برای طرح و محاسبه و اجرای ساختمانهای بتن آرمه به شماره 19001 تا 19005 مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران .

2- مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی – نشریه شماره 55 دفتر تحقیقات و معیارهای فنی .

3- آئین نامه حداقل بار وارده بر ساختمانها و ابنیه فنی به شماره 519 – مؤسسه استاندارد .

 

4-            Auszuge aus o norm B –4200 feriigteile aus beton, stah 1 beton und spannbeton

5-            Bulletin official, du ministere de l’equpement et du logement fascicule special no 70 – 93 bis circulaire

6-            M.E.L no. 70 – 115 du 27 octobre 1970 – “regles techniques de conception et de calcul des ouvrages et constructions en beton arme

7-            Stahl im hochbau – handbuch fur entwurf, berechnung und ausfuhrung von stahlbauten

8-            Code of practice for the structural use of concrete (cp – 110 – 1972)

9-            Building code requirements for reinforced concrete (aci – 318 – 83)

10-            Code of practice for construction of floor and roof with joist and filler blooks. IS – 6061 – 1971

11-            V. Murashev – E. sigalov V. Baikov design of reinforced concrete structures mir publishers Moscow

12-            Reynolds & steedmian feinforced concrete designer’s handbook, cement and concrete association 1981

13-            Allen, A. H. reinforced concrete design to cp – 110 – simply explained, cement and concrete association

14-            Handbook on the unified code for structural concrete (cp – 110: 1972), cement and concrete association

15-            Lacroix, R. theorie du beton arme, course de beton arme et beton precontraint 1977, ecole national des ponts et chausses

16-            Guerrin, A. traite de beton arme, dunod

17-            Aus 3 uge ows onorm B

18-            ACI 318 – 1988

 

 

 

 

 ویژگیها و روشهای آزمون تیرچه و بلوک سقفی

  1– هدف و دامنه کاربرد

هدف از تدوین این استاندارد تعیین ویژگیهای انواع تیرچه بلوک مورد مصرف در سقفهای مجوف و روشن نمونه‏برداری و آزمون آنها می‏باشد .

  2– تعاریف

2-1- تیرچه – قطعه‏ایست ساخته شده عمدتأ از بتن و فولاد که طول آن نسبت به ابعاد به مراتب بیشتر بوده و در موقع قرار گرفتن روی تکیه‏گاه‏ها و جایگذاری بلوکها روی آن با بتن پوششی ( در جا ریخته شده ) مقطع مرکبی را تشکیل می‏دهد .

2-1-1- تیرچه پیش ساخته ( معمولی ) – تیرچه‏ایست ساخته شده از خرپای فولادی و بتن که انواع آن شامل

 – تیرچه معمولی با قالب سفالی ( فوندوله ) – شکل 1

 – تیرچه معمولی بدون قالب سفالی – شکل 2

 2-1-2- تیرچه پیش تنیده – تیرچه ایست ساخته شده از کابل‏های فولادی و بتن که جنس کابل از فولاد مخصوص با مقاومت بالا می‏باشد . کابلها قبل از ساخت تیرچه باندازه‏ای کشیده می‏شوند که تیرچه را بعد از ساخت تحت نیروی فشاری معینی قرار دهند . ( شکل 3)

2-2- بلوک سقفی – قطعه‏ایست پیش ساخته و توخالی که بین دو تیرچه قرار گرفته و با توجه به ضخامت و مقاومت سقف ابعاد آن متغیر می‏باشد و از جنس سفال و انواع بتن به اشکال گوناگون ساخته می‏شود , ( شکل 4) و ( شکل 5)

 

 

 

  3– ویژگیهای مصالح مورد مصرف در ساخت تیرچه

مصالح مورد مصرف در تیرچه باید دارای ویژگیهای زیر باشد .

3-1- سیمان – سیمان مصرفی در تیرچه‏های پیش ساخته باید از نوع 1 تا 5 و تیرچه‏های پیش تنیده فقط از نوع 1 و 2 سیمان پرتلند ( مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره 389) باشد .

3-2- ماسه – ماسه مصرفی در ساخت بتن تیرچه باید با مشخصات استاندارد ملی ایران به شماره 300 مطابق باشد .

3-3- شن – شن مصرفی در ساخت بتن تیرچه باید مطابق استاندارد ملی ایران به شماره 302 باشد .

یادآوری 1- اندازه دانه‏های مصالح سنگی بکار رفته در ساخت بتن تیرچه باید از 12 میلیمتر کمتر باشد .

یادآوری 2- چنانچه دانه‏بندی مصالح سنگی مصرفی در ساخت تیرچه با مشخصات استانداردهای مندرج در بندهای 3-2 و 3-3 منطبق نباشد بشرط آنکه مقاومت موردنیاز به میزان حداقل مجاز تعیین شده باشد قابل پذیرش است .

3-4- آب – آب مورد استفاده در ساخت تیرچه باید بر مبنای آئین کاربرد ملی ایران به شماره 3-1900 باشد .

3-5- بتن

3-5-1- میزان سیمان مورد نیاز ساخت بتن تیرچه‏های پیش ساخته نباید کمتر از 250 کیلوگرم در هر متر مکعب باشد .

3-5-2- میزان سیمان مورد نیاز در ساخت بتن تیرچه‏های پیش تنیده نباید کمتر از 300 و بیشتر از 540 کیلوگرم در هر متر مکعب باشد .

 

 

_

 

یادآوری – مواد مضاف و مواد افزودنی جهت بتن مصرفی در ساخت تیرچه باید مطابق با مشخصات فنی یکی از استانداردهای بین المللی قابل قبول باشد و لازم است تولید کننده مدارکی مبنی بر عدم وجود مواد مضر ارائه نماید .

2-6- فولاد 1

3-6-1- ویژگیهای فولاد مصرفی در ساخت تیرچه پیش ساخته باید مطابق با مشخصات ذکر شده در جدول شماره 3 پیوست باشد .

3-6-2- ویژگیهای فولاد2 مصرفی در ساخت تیرچه پیش تنیده باید مطابق با جدول  شماره 4 پیوست یا معادل آن باشد .

  4– ویژگیها و مشخصات تیرچه

4-1- تیرچه پیش ساخته ( معمولی )

4-1-1- عرض قسمت زیرین تیرچه پیش ساخته نباید از 10 سانتیمتر کمتر باشد و ارتفاع آن از 3/5 برابر عرض تیرچه بیشتر باشد .

4-1-2- ابعاد تیرچه و مفتولهای بکار رفته در ساخت تیرچه‏های هر کارخانه باید بر مبنای محاسبات کاربردی تیرچه در سقف باشد و در صورت درخواست خریدار ارائه گردد .

4-1-3- ضخامت بتن پاشنه ( بخش کششی ) تیرچه بدون قالب سفالی نباید از 4/5 سانتیمتر کمتر باشد .

یادآوری – هنگام کاربرد تیرچه و بلوک‏ها حداقل فاصله افقی بین دو سطح بلوکهای مجاور در طرفین یک تیرچه که در مقابل یکدیگر نصب می‏شوند نباید کمتر از 6/5 سانتیمتر باشد .

4-1-4- بخش فولادی

4-1-4-1- قطر میل گردهای کششی نباید کمتر از 8 میلیمتر باشد و چنانچه کارخانه تولیدی از تکنیک نقطه جوش اتوماتیک استفاده نماید می‏توان قطر میل گردهای کشش را تا میزان حداقل 6 میلیمتر تقلیل داد .

4-1-4-2- قطر میل گرد فوقانی نباید کمتر از 8 میلیمتر باشد .

4-1-4-3- قطر میل گرد منفرد اتصال دهنده ( زیگزاک ) نباید از 6 میلیمتر کمتر باشد و چنانچه کارخانه تولیدی از تکنیک نقطه جوش اتوماتیک استفاده نماید در این صورت می‏تواند از 2 میل گرد , هر یک به قطر حداقل 4 میلیمتر استفاده نماید .

4-1-4-4- جوشکاری خرپای تیرچه با شعله ( اکسی استیلن و مشابه آن ) مجاز نمی‏باشد .

4-1-4-5- اتصالات بخش فولادی به یکدیگر باید طبق استاندارد ملی ایران شماره 4-18-1900 باشد .

4-1-4-6- نوع میل گردهای مصرفی در مقطع تیرچه در جهت انطباق ارزش اسمی میل گرد مصرفی باید برابر با نقشه ساخت باشد .

4-1-5- بخش بتنی

4-1-5-1- بخش بتنی تیرچه به صورت پیوسته باشد .

4-1-5-2- بتن تیرچه پوک و سوخته نباشد .

4-1-5-3- لبه کناری تیرچه که نشیمنگاه بلوکها است , سالم و صاف باشد .

4-1-5-4- فاصله سطح تحتانی بتن تیرچه بدون قالب سفالی تا فولاد کمتر از 18 میلیمتر نباشد .

4-1-6- توصیه می‏شود از بتن مصرفی در هر خط تولید تیرچه پیش ساخته , نمونه‏های مکعبی در ابعاد 200*200*200 میلیمتر تهیه شود و در زمانهای 7 و 28 روزه تحت آزمون فشاری قرار گیرد , بطوری که مقاومتی برابر170  Kg/Cm2 برای 7 روز Kg/Cm2  250 برای 28 روز داشته باشد .

4-2- تیرچه پیش تنیده

4-2-1- عرض قسمت زیرین تیرچه پیش تنیده نباید کمتر از 10 سانتیمتر باشد و عرض قسمت فوقانی , بتن بین دو بلوک با توجه به عرض تکیه‏گاههای بلوک روی تیرچه نباید کمتر از 6/5سانتیمتر باشد .

4-2-2- پوشش بتنی روی فولاد نباید کمتر از 20 میلیمتر باشد .

4-2-3- مشخصات فولاد

4-2-3-1- کابل فولادی مصرفی در ساخت تیرچه نباید به موادی آغشته و ترکیب گردد که باعث کاهش میزان چسبندگی بتن و کابل شده باشد و مقدار زنگ زدگی به هیچ وجه نباید به میزانی باشد که سبب کاهش اندازه اسمی سطح مقطع کابل گردد .

4-2-3-2- موقعیت کابلهای فولادی در سطح مقطع باید با نقشه‏های محاسباتی , مطابقت داشته باشد رواداری در این مورد حداکثر ±5 میلیمتر مجاز می‏باشد .

4-2-4- بخش بتنی

4-2-4-1- بخش کششی بتنی تیرچه نباید ترک خورده و یا شکسته باشد .

4-2-4-2- میزان خیز منفی تیرچه می‏باید 1 سانتیمتر در 5 متر طول باشد .

4-2-4-3- پیچیدگی جانبی تیرچه نباید بیش از 1 سانتیمتر در 5 متر طول باشد .

4-2-4-4- مقاومت فشاری نمونه‏های مکعبی ساخته شده از بتن تیرچه پیش تنیده در هنگام انتقال نیرو از فولادبه بتن ( بعد از هر نوع اتلاف ناشی از پیش تنیدگی ) نباید از  مقاومت 28 روزه بتن کمتر باشد .

4-2-4-5- از بتن مصرفی در هر خط تولید تیرچه پیش تنیده نمونه‏های مکعبی در ابعاد 200*200*200 میلیمتر تهیه و در زمانهای 7 و 28 روزه آزمون فشاری انجام شود , به طوری که مقاومتی برابر Cm2-Kg برای مدت 7 روزه و 350 Kg/Cm2 برای مدت 28 روزه داشته باشد .

4-2-5- جابجائی تیرچه‏های در حین تولید حداقل 72 ساعت پس از بتن‏ریزی باید انجام پذیرد , در صورت استفاده از روشهای ویژه تصریح کننده گیرش بتن , زمان فوق را می‏توان کاهش داد , مشروط بر آنکه در هنگام انتقال بتن مقاومت 72 ساعته خود را کسب کرده باشد .

یادآوری – تولید کننده باید دفترچه راهنمایی در اختیار مصرف کننده تیرچه قرار دهد و در آن تذکرات و راهنمایی‏های لازم در مورد روش حمل و نقل و نگهداری و نصب و اجرای صحیح تیرچه در آن داده شده باشد .

  5– ویژگیهای بلوکهای سقفی

5-1- بلوک بتنی

5-1-1- مصالح مصرفی در ساخت بلوک بتنی باید مطابق بند 3 این استاندارد باشد .

5-1-2- ضخامت جداره‏ها و تیغه‏های هر بلوک نباید از 18 میلیمتر کمتر باشد .

5-1-3- تکیه‏گاه لبه بلوک که بر روی تیرچه می‏نشیند نباید از 17/5 میلیمتر ( تبدیل به افق ) کمتر باشد .

5-1-4- در صورتیکه لازم باشد فاصله بین 2 تیرچه ( مرکز به مرکز ) بیش از 70 سانتیمتر باشد باید بلوکهای بتنی مسطح تهیه شود .

5-1-5- ابعاد بلوک براساس توافق تولید کننده و مصرف کننده بوده و رواداری در عرض هر بلوک ±2 میلیمتر و در طول و ارتفاع ±5 میلیمتر می‏باشد .

5-2- بلوک سفالی

5-2-1- کیفیت بلوکهای سفالی – بلوکهای سفالی باید تا جایی که ممکن است عاری از ترک و ذرات منبسط شونده آهک باشد و کاملا در کوره پخته شده باشد . سطوح آنها باید مسطح باشد . لبه‏ها کاملا صاف و عاری از پریدگی باشد . بافت بلوک در مقطع به صورت ریز , متراکم و یکنواخت باشد . سطوح خارجی بلوک باید شیاردار باشد تا میزان چسبندگی روکش و اندود را بیافزاید .

5-2-2- مصالح مصرفی در ساخت بلوک سفالی باید مطابق استاندارد ملی ایران به شماره 1162 باشد .

5-2-3- ضخامت جداره‏ها و تیغه‏های هر بلوک نباید کمتر از 5 میلیمتر باشد .

5-2-4- عرض تکیه‏گاه بلوک که بر روی تیرچه می‏نشیند نباید از 17/5 میلیمتر ( تبدیل به افق ) کمتر باشد .

5-2-5- در صورت استفاده از بلوک سفالی فاصله بین دو تیرچه منفرد ( مرکز تا مرکز ) نباید از 60 سانتیمتر باشد .

5-2-6- ابعاد بلوک براساس توافق تولید کننده و مصرف کننده بوده و رواداری در عرض هر بلوک ±4 میلیمتر و در طول و ارتفاع ±5 میلیمتر می‏باشد .

5-2-7- میزان جذب آب بلوکهای سفالی طبق استاندارد ملی ایران شماره 7 ایران کنترل می‏شود .

  6– روش نمونه‏برداری تیرچه

6-1- نمونه‏برداری – نمونه برداری از تیرچه‏های آماده تحویل به مصرف کنند باید طبق جدول شماره یک و به طور تصادفی انجام پذیرد .

6-1-1- در اجرای نمونه برداری باید دقت شود که نمونه‏های انتخابی برای آزمون دارای مشخصات اسمی ( ابعاد – تعداد مفتول ) یکسان باشد .

6-1-2- در نمونه برداری اولویت با فرآورده‏های مشابهی است که حداکثر تولید کارخانه را در بر می‏گیرد .

6-1-3- از کلیه فرآورده‏های تولیدی کارخانه باید نمونه‏برداری شود .

6-1-4- چنانچه از تیرچه‏های پیش تنیده برای آزمون به روش مستقیم ( بند 8-2-2) نمونه برداری شود , از خط تولید 3 عدد از ابتدا , وسط و انتهای آن , که در یک نوار قرار نگرفته باشد , برداشته می‏شود .

یادآوری 1- از 40000 متر طول تولید به بالا به ازاء هر 10000 متر طول تولید , باید به اقلام نمونه تعداد 4 عدد افزوده شود . و به ازاء هر 40000 متر طول تولید اضافی 16 عدد تیرچه انتخاب گردیده که از آن تعداد یک نمونه برای آزمون آماده شود .

 

یادآوری 2- حجم اقلام نمونه ( حجم نمونه انتخابی برای آزمون ) – هر قلم نمونه عبارتست از یک تیرچه تولید شده که به طور تصادفی انتخاب می‏شود .

 

  7– روش نمونه‏برداری بلوک

7-1- نمونه‏برداری – نمونه برداری از بلوکهای قابل صدور از کارخانه باید طبق جدول شماره 2 و بطور تصادفی انجام پذیرد .

7-2- باید دقت گردد از فرآورده‏های دارای ویژگیها و مشخصات یکسان نمونه‏برداری شود .

یادآوری – از 10000 عدد به بالا به ازاء هر 10000 عدد تولید باید 5 عدد به طور تصادفی نمونه برداری و یک عدد از آن به عنوان نمونه , مورد آزمون قرار داد .

 

  8– روش آزمون تیرچه

8-1- تیرچه پیش ساخته

8-1-1- محل آزمون ( آزمایشگاه ) – با توجه به دهانه‏ایکه تیرچه برای آن بکار می‏رود باید دو دیوار تکیه‏گاه با مشخصات زیر برای آن ساخته شود .

8-1-1-1- پی دیوار باید آنچنان باشد که وزن دیوار زیر سری و سقف مورد آزمون و همچنین بارهای بعدی به شرح آتی و ضربه‏های احتمالی ناشی از آن را متحمل شود . در هر صورت نباید پی دیوار هنگام بارگذاری و آزمون تیرچه‏ها هیچگونه نشستی داشته باشد .

8-1-1-2- دیوارها باید بوضعی ساخته شود که آزمایش کننده بتواند به راحتی در زیر سقف موردنظر آزمون رفت و آمد نموده و مراحل آزمون را کنترل نماید و ضمنا عمل بارگذاری بر روی سقف بدون ایجاد ضربه به برخورد با بلوکها و تیرچه‏های کناری به سادگی انجام پذیرد . دیوار باید طوری محاسبه گردد که در اثر بارهای وارده در طول آزمون هیچگونه کمانشی در آن پدیدار نگردد و طول دیوارها متناسب با عرض سقف مورد آزمون که متشکل از 4 تیرچه و 3 ردیف بلوک است باشد .

8-1-1-3- زیر سری چنانکه دیوارها از مصالح آجری , سنگی و یا بلوک ساخته شده باشد , جهت توزیع نیروها شناژی از بتن آرمه به عرض و طول دیوار به ارتفاع حداقل 20 سانتیمتر روی آن ساخته شود .

8-1-1-4- در هنگام بتن ریزی دیوار یا شناژ لوله‏های چدنی ( بدون کاسه سر ) به قطر اسمی 10 سانتیمتر در طول دیوار یا شناژ طوری نصب می‏گردد که قطر افقی لوله هم سطح بتن بالای دیوار یا شناژ بوده و محور طولی لوله با محور طولی دیوار بر هم منطبق باشد .

 

بطوری که 2 لوله در 2 دیوار باید هم سطح و تراز باشد .

فاصله 2 تکیه‏گاه ( محور تا محور لوله‏های چدنی ) از یکدیگر برابر d-L=I باشد . مطابق شکل شماره 6 که L طول تیرچه مورد آزمون و d قطر خارجی یک لوله چدنی تکیه‏گاه می‏باشد .

 

8-1-1-5- ضخامت دیوار یا شناژ باید طوری باشد که در موقع آزمون , تیرچه‏ها با دیوار تماس پیدا ننماید .

یادآوری 1- توصیه می‏شود که محل آزمون جهت سهولت اجرای ساخت سقف و بارگذاری و اجرای آزمون برای دهانه‏های مختلف مطابق شکلهای شماره 7, 8, 9 باشد .

یادآوری 2- اجرای موضوع بند 8-1-1 می‏تواند بدون استفاده از لوله‏های چدنی ( موضوع بند 8-1-1-4) و با رعایت دقیق بند 8-1-1-3 انجام پذیرد , در این صورت :

I = دهانه خمش عبارت است از کوچکترین عددی که از هر یک از دو رابطه زیر بدست می‏آید .

الف : فاصله محور تا محور تکیه‏گاه‏ها

ب : فاصله آزاد بین تکیه‏گاهها ( فاصله دو دیوار ) به علاوه ضخامت سقف تمام شده مورد آزمون

8-1-2- نحوه ساخت سقف مورد آزمون

8-1-2-1- 2 عدد تیرچه آزمونه به طول اسمی دهانه مورد مصرف می‏باشد که با 2 عدد تیرچه دارای ویژگیها و مشخصات یکسان نمونه برداری شده جهت اجرای سقف بکار می‏رود .

8-1-2-2- اجرای سقف – 2 تیرچه آزمون و 2 تیرچه کمکی ( جمعا 4 تیرچه ) روی دو تکیه‏گاه ( لوله‌های چدنی ) به نحوی قرار می‏گیرد که هر تیرچه از محور لوله‏های چدنی به اندازه طول d خارج گردد و محور تیرچه‏ها عمود بر محور تکیه‏گاهها بوده و فاصله بین تیرچه‏ها متناسب با بلوکها مورد مصرف (3 ردیف ) در نظر گرفته شود .

8-1-2-3- پایه‏ها – زیر هر تیرچه به فاصله حداکثر 1/20 متر در طول تیرچه , یک پایه چوبی یا فلزی به نحوی قرار گیرد که سطح زیر سری آنها به اندازه ای انتخاب شود که فشار وارد بر آن در اثر حداکثر بارگذاری نشست ننماید و ضمنا توصیه می‏شود بستر پایه‏ها در معرض جریان آب و یخبندان قرار نگیرد و تیرچه را از حالت افقی خارج ننماید و سطح تماس آن با تیرچه بزرگتر از عرض تیرچه باشد و چنانچه از پایه‏های چوبی استفاده می‏گردد توصیه می‏شود دارای مشخصات زیر باشد .

– چوب راست و بدون ترک باشد . در مورد چوب گرد قطر متوسط پایه از 10 سانتیمتر کمتر و در مورد چهار تراش بدون زیر سری کوچکترین بعد مقطع از عرض تیرچه کمتر نباشد .

– چوب پایه‏ها و پشت بندها را می‏توان از چوب سفید انتخاب کرد .

– پایه‏ها وصله‏دار نباشد .

– برای تنظیم پایه‏ها و سهولت در پایه برداری در هر پایه حداکثر یک جفت گوه چوبی از چوب سخت ( بلوط – گردو ) قرار داده شود و بعد از تنظیم قالب , هر جفت گوه حداقل به وسیله یک عدد میخ7/5 سانتیمتری تثبیت شود .

– حداکثر شیب گوه 4:1 بوده و حداقل ضخامت انتهای باریک آن یک

سانتیمتر باشد , عرض گوه حداقل معادل قطر پایه باشد .

 

 

_

 

 

_

 

 

_

 

 

– سطح اتکای پایه‏ها روی گوه‏ها کاملا مسطح و عمود بر محور پایه باشد .

– پایه‏ها روی آجر خشکه چین نباشد .

8-1-2-4- بلوک گذاری – سه ردیف بلوک در 3 دهانه بین 4 تیرچه در سرتاسر آن قرار می‏گیرد .

8-1-2-5- بتن ریزی – طوری انجام شود که 2 تیرچه وسطی به صورت دو تیر T تکمیل گردد , بنابراین باید در وسط 2 دهانه طرفین قالب مناسبی محدود نموده و شبکه مفتولی ( حرارتی و افت ) را با مفتولهائی به قطر 6 میلیمتر به فاصله 25 سانتیمتر در سطح مورد بتن ریزی ( بتن پوششی ) روی بلوکها جای گذارده و بتن پوششی را که دارای ویژگیها و مشخصات بتن مصرفی تیرچه‏ها ( بندهای 4-1-5 و 4-1-6) می‏باشد روی سقف ریخته و آن را به نحوی مرتعش نمایند که ضخامت بتن در بالای بلوکها حداکثر 5 سانتیمتر و در سطح سقف ( طول و عرض ) تراز باشد .

توصیه می‏گردد عمل ریختن بتن تا تراز نمودن آن به شرح زیر باشد .

– روانی بتن طوری باشد که کاملا در اطراف مفتولها و بلوکهای جاگیر شود .

– بتنی که گرفتن آن شروع شده و یا با مواد خارجی مخلوط گردیده است مصرف نشود .

– بتن ریزی تا کامل شدن سقف مورد نظر به طور مداوم ادامه یابد و از قطع بتن ریزی حتی الامکان احتراز گردد و اگر این کار میسر نباشد اقدامات احتیاطی لازم به منظور تأمین چسبندگی بتن جدید به بتن قدیم بعمل آید , بدین طریق که سطح بتن سخت شده کاملا و تمیز و مرطوب شود و این عمل طوری انجام گیرد که ضربه‏ای به بلوکها یا تیرچه‏ها وارد نگردد . سطوح واریز به صورت سطوح عمود بر امتداد تنشها باشد .

– بتن پس از ریختن روی سقف با وسیله مناسب متراکم و یکپارچه گردد و اطراف مفتولها و زوایای بلوکها را پر کند . معمولا لرزاندن بتن مناسبترین راه می‏باشد .

مرتعش کننده‏ها به نحوی در تمام قسمتهای سقف نفوذ کند که با توجه به شعاع عمل بتوانند روی تمام بتن اثر نمایند .

مرتعش کننده‏های لوله‏ای حتی المقدور در وضع قائم نگاه داشته شده و در امتداد محورشان جابجا شوند و لرزندان بیش از حد و اندازه بتن خصوصادر مواردیکه روانی بتن زیاد است مجاز نمی‏باشد .

8-1-2-6- مراقبت بتن سقف – چنانچه فرآیند گیرش بتن بطور عادی و بدون استفاده از روشهای تسریع کننده گیرش انجام پذیرد , مراقبتهای زیر بلافاصله پس از اتمام بتن ریزی توصیه می‏شود .

– حداقل بتن تا 7 روز بعد از ریختن در شرایط مرطوب نگهداری شود .

– در هوای گرم و خشک و در مناطق بادگیری بتن با گونی یا پارچه یا با قشری از موادیکه مانع تبخیر آب بتن می‏شود پوشانیده گردد و بتن تازه از نزولات شدید جوی و مواد شیمیائی مضر و همچنین تکانهای شدید حفظ شود .

چنانچه عمل بتن ریزی در هوای گرم انجام می‏گیرد اقدامات احتیاطی زیر توصیه می‏شود .

– متوقف کردن بتن ریزی در گرمترین ساعت روز

– محفوظ داشتن بتن از تابش آفتاب در فاصله محل تهیه , تا محل بتن‏ریزی .

– آب پاشی و مرطوب کردن سطوح خارجی تیرچه‏ها و بلوکها قبل از بتن‏ریزی .

– جا دادن سریع بتن در کوتاهترین مدت پس از تهیه آن .

– چنانچه بتن ریزی سقف در هوای سرد انجام می‏گیرد , مفتولها و قالب‏ها و تیرچه از یخ و برف پاک شود و از مصرف مصالح یخ زده خودداری گردد و به نحوی اقدام شود که حرارت مجاور بتن بالاتر از 4 درجه سلسیوس بوده و اطمینان حاصل شود که تا سخت شدن بتن حرارت هوا در همین درجه باقی خواهد ماند .

8-1-3- بارگذاری

8-1-3-1- حداقل 3 روز قبل از انجام آزمون , سقف مورد آزمون باید از کلیه قالبهای مربوطه آزاد گردد .

8-1-3-2- پس از گذشت 56 روز از تاریخ شروع بتن‏ریزی سقف ( بتن پوشش ) عمل بارگذاری انجام می‏گردد .

یادآوری – چنانچه سازنده انجام آزمون را به زمان جلوتری موکول نماید باید در همان تاریخ تعیین شده از طرف سازنده , عمل بارگذاری را انجام داد .

8-1-3-3- قبل از انجام آزمون بارگذاری جهت اندازه‏گیری خیز , قرائت‏های اولیه ( برداشت‏های مبداء ) باید انجام پذیرد ( به بند 8-1-3-6 مراجعه شود .)

8-1-3-4- به نسبت سطح مورد آزمون , باری برابر کل بار وارده بر سقف ( بار آزمون ) به شرح زیر بر سطح سقف مورد آزمون وارد می‏شود .

8-1-3-5- محل بارگذاری – به صورت گسترده یکنواخت در سرتاسر طول دهانه تیرچه (l) و به عرض محور تا محور تیرچه‏های میانی (b) خواهد بود .

 

b * l = 1 S = سطح مورد بارگذاری

P=[0.85 (10 4P1+10 7P2)] . S2– (0/85.10 4)P3

P = بار آزمون ( کیلوگرم )

P1 = بار مرده در واحد سطح ( کیلوگرم بر متر مربع )

P2 = بار زنده در واحد سطح ( کیلوگرم بر متر مربع )

S2 = سطح سقف مورد آزمون که عبارت است از فاصله محور تا محور بلوکهای جانبی (a) در طول دهانه تیرچه (l) که برابر است با l.a ( متر مربع .)  .شکل 11

P3 = وزن سقف زیر سطح مورد آزمون که عبارت است از وزن زیر سطح سقف مورد آزمون که وزن یک بلوک در طول دهانه تیرچه (l) کم شود . ( کیلوگرم )

 

8-1-3-6- پس از آماده شدن سقف جهت آزمون , دستگاه اندازه‏گیری خیز 3 را بر روی پایه‏ای ثابت قرار داده و عدد خوانده شده برداشت اولیه محسوب می‏شود .

8-1-3-7- بار آزمون باید بگونه‏ای آهسته و به تدریج و حداقل در چهار مرحله ( هر مرحله حداکثر  وزن کل بار آزمون ) انجام پذیرد به طوریکه به سقف مورد آزمون هیچگونه ضربه‏ای وارد نشود .

یادآوری – طرز قرار گرفتن بارها چنان باشد که از ایجاد اثر قوس در حجم بار آزمون جلوگیری بعمل آید .

8-1-3-8-  24 ساعت پس از اینکه بار نهائی آزمون بر سقف قرار گرفت قرائتهای ثانویه جهت محاسبه خیز (δ) به عمل خواهد آمد .

8-1-3-9- پس از یادداشتهای خیز (δ) بلافاصله تمام بارهای آزمون از روی سقف برداشته شده و پس از 24 ساعت ساعت برداشت جدید جهت محاسبه خیز باقیمانده (δ’) انجام می‏گیرد .

8-1-3-10- چنانچه در مراحل آزمون علائم واضح و غیرقابل انکاری مبنی بر گسیختگی مرئی در قسمتهائی از سقف مشاهده گردد , تیرچه‏ها غیرقابل قبول شناخته می‏شود .

8-1-3-11- مقدار خیز تیرچه‏های مورد آزمون از رابطه (1) محاسبه می‏گردد .

 

8-1-3-12- چنانچه خیز اندازه‏گیری شده تیرچه‏ها , بعد از 24 ساعت بارگذاری مندرج در بند 8-1-3-8 (δ) گردد و مقدار خیز تیرچه‏ها پس از برداشت بارها مندرج در بند 8-1-3-9 (δ’) باشد باید رابطه (2) همواره برقرار گردد .

 

 

Δ   δ رابطه (2)

8-1-3-13- چنانچه رابطه (2) برقرار نگردید , رابطه (3) باید همواره پایدار باشد .

0/75     δ -δ’   رابطه (3)

8-1-3-14- چنانچه روابط (2) یا (3) برقرار نگردید , بدرخواست تولید کننده 72 ساعت پس از برداشتن بار سقف دوباره مطابق بند 8-1-3-8 و 9 آزمون تکرار می‏گردد .

8-1-3-15- چنانچه خیزهای برداشت شده در مرحله دوم آزمون در هنگام بارگذاری δ2 و هنگام آزاد کردن از بارها δ2‘ باشد باید همواره 2 اصل زیر برقرار باشد .

δ2– δ’2      0/8 δ2 رابطه ( 4 ) = اصل 1

اصل 2- در سقف مورد آزمون هیچگونه شواهدی مبنی بر گسیختگی مرئی در آزمون دوم نیز پدید نیاید .

8-1-3-16- در هر حال پس از آزمون دوم مندرج در بند 8-1-3-14 به هیچ وجه آزمون دیگری بر روی سقف ساخته شده مذکور بعمل نخواهد آمد .

8-2- تیرچه پیش تنیده :

آزمون تیرچه پیش تنیده به یکی از دو روش غیر مستقیم ( بند 8-2-1) و روش مستقیم (8-2-2) و با توجه به امکانات و انتخاب تولید کننده انجام می‏شود .

8-2-1- آزمون تیرچه پیش تنیده به روش غیر مستقیم ( سقف تمام شده .)

8-2-1-1- محل آزمون طبق بند (8-1-1) می‏باشد .

8-2-1-2- نحوه ساخت سقف مورد نظر آزمون طبق بند (8-1-2) انجام می‏شود .

8-2-1-3- بارگذاری – بندهای 8-1-3-1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8 و 9 و 10 و 11 و 12 – عینأ در مورد این نوع تیرچه نیز اعمال می‏گردد .

8-2-1-4- چنانچه رابطه (2) مندرج در بند 8-1-3-13 برقرار نگردید , رابطه (5) باید همواره پایدار باشد .

0/8 δ   δ- δ’  رابطه ( 5 )

یادآوری – پس از انجام آزمون تیرچه پیش تنیده ( مورد آزمون ) با روش غیرمستقیم ( بند 8-2-1) نباید این آزمون و یا آزمون به روش مستقیم ( بند 8-2-2) تکرار شود .

8-2-2 آزمون تیرچه پیش تنیده به روش مستقیم .

8-2-2-1- محل آزمون – عبارت است از دستگاهی که دارای 2 تکیه‏گاه ساده قابل تنظیم برای دهانه‏های مختلف مورد آزمون که بتواند دوبار منفرد مساوی قابل تنظیم نسبت به دهانه و هم فاصله از 2تکیه‏گاه ساده بر تیرچه وارد نماید . بار وارده p به کمک یک تیر توزیع کننده به 2 بار منفرد مساوی  بر روی تیرچه مطابق شکل 12 الف و ب وارد می‏گردد .

8-2-2-2- نحوه کارگذاردن تیرچه بر روی دستگاه – تیرچه روی 2 تکیه‏گاه چنان قرار می‏گیرد که قسمت طره آن از دو سر تکیه‏گاه‏ها با هم برابر هر کدام و از یک متر تجاوز نکند و قاعده تیرچه باید روی تکیه‏گاه و به طرف پائین باشد .

8-2-2-3- بارگذاری – باری به میزان  که طبق فرمول زیر برای هر سطح مقطعی محاسبه می‏گردد به فواصل معین از 2 تکیه‏گاه و برابر  دهانه () وارد می‏گردد .

 

در فرمول فوق تنش مجاز کششی بتن 10 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع در نظر گرفته شده است .

ضمنا برای مقاطع متداول در کشور میزان بار محاسبه شده در جدول شماره 2 پیوست آمده است .

8-2-2-4- روش بارگذاری – ابتدا باری به میزان 50 درصد بار محاسبه شده ( هر ثانیه 50 کیلوگرم ) وارد می‏شود و آزمون به تدریج با افزودن 10 درصد بار محاسبه شده تا 100 درصد بارنهائی ادامه می‏یابد . مدت توقف بین 2 ازدیاد بار 5 دقیقه و مدت توقف بار نهائی 15 دقیقه خواهد بود .

در طی مدت مذکور ( زمان آزمون ) و بعد از بارگذاری نهائی در تیرچه نباید ترکی مشاهده شود .

یادآوری – با استفاده از وسائل سنجش در طی مدت آزمون می‏توان از ظهور ترک ایجاد شده در تیرچه نیز آگاه گردید .

  9– روش آزمون بلوک

9-1- وسایل آزمون :

9-1-1- دستگاه آزمون – عبارت است از دستگاهی که بتواند باری به میزان یک تا هزار کیلوگرم بار را اعمال نماید . این دستگاه شامل دو تکیه گاه سخت و موازی و متغیر نسبت به یکدیگر در پائین متناسب با مشخصات پاشنه تیرچه که تمامی عرض بلوک را از دو طرف در بر می‏گیرد و یک تکیه‏گاه سخت منفرد در بالا به موازات و در وسط دو تکیه‏گاه , به مشخصات 20*20 میلی متر و نیز یک وسیله سنجش بار ( اعمال بار از بالا به پائین یا بالعکس مجاز است ) برحسب کیلوگرم بار است .

9-1-2- سه قطعه نَمَد یا موکت یا لاستیک و یا نظایر آن به ضخامت 5 میلیمتر جهت جلوگیری از تماس مستقیم سه تکیه‏گاه دستگاه آزمون , با بلوک مورد آزمون .

9-2- شرح آزمون – دو تکیه‏گاه تحتانی دستگاه آزمون به اندازه فاصله دو پاشنه بلوک ثابت می‏شود و با در نظر گرفتن بند 9-1-2 دو پاشنه بلوک روی دو تکیه‏گاه قرار گرفته همچنین تکیه‏گاه منفرد , به نمد فوقانی روی بلوک مماس می‏شود , سپس بار دستگاه به طور یکنواخت با سرعت 8 تا 12 کیلوگرم در ثانیه بر بلوک اعمال می‏گردد .

9-3- نتایج آزمون – نتایج به دست آمده در این آزمون باید باری به میزان 250 کیلوگرم برای بلوک , با عرض 250 میلیمتر باشد و چنانچه عرض بلوک کمتر یا بیشتر بار مذکور متناسب با تغییرات عرض واقعی بلوک 4 در نظر گرفته می‏شود .

 

 

_

 

 

_

 

 

 

1– تا تدوین استاندارد ملی , استاندارد 421 .A .ASTM یا 3536 .G .JIS و یا 2691 S.B توصیه می‏گردد .

2– تا تدوین استاندارد ملی , استاندارد 421 .A .ASTM یا 3536 .G .JIS و یا 2691 S.B توصیه می‏گردد .

 

3–  Gauge

4 2000 کیلوگرم بار برای بلوک با عرض 200 میلیمتر

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

انسانی؟!؟! * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.