پی و انواع آن

پی وسیله ای است که بار و فشار وارد از نقاط مختلف ساختمان و همچنین بارهای اضافی را به زمین منتقل می کند . سطح پی باید به اندازه ای باشد که فشار وارده بر زمین بستر پی از مقاومت مجاز زمین تجاوز ننماید .وضعیت مطلوب پی موقعی است که به شکل مربع ساخته شود و ستون درست درمرکز آن قرار گیرد .

رعایت این وضعیت مطلوب ،به علت شرائطی خاص که ممکن است وجود داشته باشد ، پیوسته میسر نیست .بعنوان مثال گاهی اتفاق می‌افتد که سازه پیشنهادی باید با دیوارهای وپی‌های ساختمانهای مجاور هماهنگ طراحی شود . دراین موقع غالبا َ بارهای وارده از طرف ستونها درست در مرکز پی ، اگر به صورت منفرد درنظر گرفته شود ، وارد نمی‌آید. در این سری موارد پی‌های گسترده را بوسیله شناژبهم متصل می‌سازند .شناژ اتصالی بین نظیر تیری که بارهای وارده از طرف ستونها بر روی آن بعنوان بارهای منفرد تلقی میشود، عمل میکند. گاهی پی‌ها را به صورت تاوه‌های بتن مسلح می‌سازند . تاوه پی باید به اندازه ء کافی وسیع در نظر گرفته شود بنحوی که نیروی وارده بر سطح آن از مقاومت مجاز خاک بستر آن تجاوز نکند. این نوع پی‌ها به پی‌های یک پارچه یا رادیه جنرال موسوم هستند بخاطر این که این نوع پی برای ساختمانهای بزرگ کاربرد دارد ساختمان آنها معمولا َهمراه با گود برداری عمیق وبتن ریزی‌های حجیم می‌باشد
نوع خاصی از پی‌ها به نام پی‌های شناور موجود هستند . درواقع این پی، نوعی پی ترکیبی گسترده است که وزن خاک حاصله از گودبرداری محل آن تقریبا َ برابر با وزن سازه ای است که ایجاد می‌شود بنابراین از لحاظ تئوری ،ایجاد سازه هیچگونه تغییری در میزان بار وارده روی زمین را باعث نمی‌شود و لذا نشستی ایجادنخواهد شد .
پی سازی چند مرحله دارد :
1. آزمایش زمین از لحاظ مقاومت
2. پی کنی
3. پی سازی


انواع پی‌ها
پی‌های منفرد :
پی‌های منفرد به پی‌هائی گفته می‌شود که بصورت مجزا و مستقل بار وارده را از یک ستون یا دیوار را تحمل کرده ، به زمین منتقل سازد .
پی گسترده مرکب :
پی‌های گسترده مرکب به پی‌هائی اطلاق میگردد که بارهای وارده از یک دیوار با یک یا چند ستون و یا بارهای وارده از چند ستون را تحمل میکند

افقی کردن پی‌ها (تراز کردن)
برای تراز کردن کف پی ساختمانها از تراز‌های آبی استفاده می کنند در دیوارهای طویل چون کار شمشه و تراز کردن وقت بیشتری لازم دارد ، برای صرفه جویی در وقت از سه T می توان استفاده کرد بدین معنی که T اول را با T دوم تراز می کنند و T سوم را در مسافت مسیر به طوری که سه T در یک ردیف قرار بگیرد قرار می دهند از روی T اول و دوم که با هم برابر هستند T سوم را میزان و برابر می کنند و پس از آنکه T سوم برابر شد T اول را بر می دارند و به فاصله بیشتری بعد از T سوم قرار می دهند ، دوباره T دوم و سوم را با T چهارم که همان T اول می باشد برابر می کنند و دنباله این ترازها را تا خاتمه محل کار ادامه می دهند .
البته این طریق تراز کردن بیشتر در جاده سازی و زمین‌های پهناور به کار می رود .
شفته ریزی :
کف پی‌ها باید کاملا افقی و زاویهُ کف پی نسبت به دیوار پی باید 90 درجه باشد . اول کف پی را باید آب پاشید ، تا مرطوب شود و واسطهای بین زمین و شفته وجود نداشته باشد ، و سپس شفته را داخل آن ریخت .
شفته عبارت است از خاک و شن و آهک که به نسبت 200 تا 250 کیلوگرم گرد آهک را در متر مکعب خاک مخلوط می کنند و گاهی هم در محلهایی که احتیاج باشد پاره سنگ به آن می افزایند . شفته را در پی می ریزند و پس از اینکه ارتفاع شفته به 30 سانتیمتر رسید آن را در یک سطح افقی هموار می کنند و یک روز آن را به حالت خود می گذارند تا دو شود یعنی آب آن یا در زمین فرو رود و یا تبخیر گردد .
پس از اینکه شفته دو نم شد آن را با وزنهُ سنگینی می کوبند که به آن تخماق میگویند و پس از اینکه خوب کوبیده شد دوباره شفته را به ارتفاع 30 سانتیمتر شروع می کنند و عمل اول را انجام می دهند . تکرار این عمل تا پر شدن پی ادامه دارد .
در ساختمان‌ها که معمولاً در گود یا پی کنی عمل تراز کردن انجام میگیرد محل کار در پی که پیچ و خم زیادی دارد و تراز کردن با شمشه و تراز مشکل می باشد از تراز شلنگی استفاده می کنند . بدین ترتیب یک شلنگ چندین متری را پر از آب می کنند به طوری که هیچ گونه حباب هوایی در آن نباشد و آن را در پی محل‌هایی که باید تراز گردد به گردش در می آورند و نقاط معین شده را با هم تراز می کنند . آب چون در لوله‌هایی که به هم ارتباط دارند در یک سطح می ماند بنابراین چون شلنگ پر از آب می باشد در هر کجا که شلنگ را به حرکت در آورند آب دو لوله استوانه ای در یک سطح می باشد بنابراین دو نقطه مزبور با هم تراز می باشند بشرط آنکه مواظبت کنیم که شلنگ در وسط بهم گره خوردگی یا پیچش پیدا نکرده باشد تا باعث قطع ارتباط سیال شود که دیگر نمی توان در تراز بودن آنها مطمئن بود .
تراز کردن گاهی بوسیله دوربین نقشه بر داری (نیوو) انجام می گیرد یعنی محلی را در ساختمان تعیین نموده دوربین را در محل تعیین شده نصب می کنند و با میر ( تخته‌های اندازه گیری ارتفاع در نقشه برداری  یا ژالون( چوب‌های نیزه ای یا آهنی که هر 50 سانتیمتر آنرا به رنگهای سفید و قرمز رنگ کرده اند که از پشت دوربین بخوبی دیده بشود ) اندازه گرفته و تراز یابی می کنند . تراز کردن با دوربین بهترین نوع تراز یابی می باشد .
در زمین‌هایی مانند زمین‌های شهر کرمان از آنجایی که از زمانهای قبل قنواتی وجود داشته و بتدریج آب آنها خشک شده در زیر زمین وجود داشته و بعد از مدتی بدون رعایت مسائل زیر سازی درون آنها خاک ریخته اند و برای شهر سازی و خیابان کشی که سطح خیابان‌ها را بالا می آورده اند و به ظاهر در سطح زمین و حتی در عمق‌های 3 تا 4 متری اثری از آنها نیست اگر سازه ای روی این زمین بنا شود پس از مدتی و بسته به عمق قنات و شرایط جوی مثلاً بعد از آمدن یک باران سازه نشست می کند و در بسیاری از مواقع حتی تا 100 درصد خسارت می بیند و دیگر قابل استفاده نیست اگر در چنین ساختمان‌هایی از شفته آهک استفاده شود باعث تثبیت خاک می شود و بروز نشست در ساختمان جلوگیری می کند .
پی سازی :
مصالحی که در پی بکار میرود باید قابلیت تحمل فشار مصالح بعدی را داشته باشد و ضمناً چسبندگی مصالح نسبت به یکدیگر به اندازه ای باشد که بتوانند در مقابل بارهای بعدی تحمل کند و فشار را یکنواخت به تمام پی‌ها انتقال دهد چون هرچه ساختمان بزرگتر باشد فشارهای وارده زیادتر بوده و مصالحی که در پی بکار می رود باید متناسب با مصالح بعدی باشد .
پی سازی را با چند نوع مصالح انجام می دهند مصالحی که در پی بکار می رود عبارتند از شفته آهکی ، پی سازی با سنگ ، پی سازی با بتن ، پی سازی با بتن مسلح .
پی سازی با سنگ :
پس از اینکه عمل پی کنی به پایان رسید پی سازی با سنگ باید از دیوارهایی که روی آن بنا میگردد وسیع تر بوده و از هر طرف دیوار حداقل 15 سانتیمتر گسترش داشته باشد یعنی از دو طرف دیوار 30 سانتیمتر پهن تر می باشد که دیواری را رد وسط آن بنا می کنند ، پی سازی با سنگ با دو نوع ملات انجام می شود چنانچه بار و فشار بعدی زیاد نباشد ملات سنگها را از ملات گل و آهک چنانچه فشار و بار زیاد باشد ملات سنگ را از ملات ماسه و سیمان استفاده می کنند اول کف پی را ملات ریزی نموده و سنگها را پهلوی یکدیگر قرار میدهند و لابِلای سنگ را با ملات ماسه و سیمان پر میکنند (غوطه ای) به طوری که هیچ منفذ و سوراخی در داخل پی وجود نداشته باشد و عمل پهن کردن ملات و سنگ چینی تا خاتمه دیوار سازی ادامه پیدا می کند .
پی سازی با بتن :
پس از اینکه کار پی کنی به پایان رسید کف پی را به اندازه تقریبی 10 سانتیمتر بتن کم سیمان بنام بتن مِگر می ریزند که سطح خاک و بتن اصلی را از هم جدا کند روی بتن مگر قالب بندی داخل پی را با تخته انجام میدهند همانطور که در بالا گفته شد عمل قالب بندی وسیع تر از سطح زیر دیوار نقشه انجام میگیرد تمام قالب‌ها که آماده شد بتن ساخته شده را داخل قالب نموده و خوب می کوبند و یا با ویبراتور به آن لرزش وارد آورده تا خلل و فرج آن پر شود و چنانچه بتن مسلح باشد ، داخل قالب را با میله‌های گرد آرماتور بندی و بعد از آهن بندی داخل قالب را با بتن پر میکنند .
بتن ریزی در پی و آرماتور داخل آن به نسبت وسعت پی برای ساختمان‌های بزرگ قابلیت تحمل فشار هر گونه را میتواند داشته باشد و بصورت کلافی بهم پیوسته فشار ساختمان را به تمام نقاط زمین منتقل می کند و از شکست و ترک‌های احتمالی جلو گیری بعمل می آورد .
پی سازی و پی کنی با هم :
در بعضی مواقع ممکن است زمین سست بوده و پی کنی بطور یکدفعه نتواند انجام پذیرد و اگر بخواهیم داخل تمام پی‌ها را قالب بندی کنیم مقرون به صرفه نباشد در این موقع قسمتی از پی را کنده و با تخته و چوب قالب بندی نموده شفته ریزی می کنیم پس از اینکه شفته کمی خود را گرفت یعنی آب آن تبخیر و یا در زمین فرو رفت و دونم شد پی کنی قسمت بعدی را شروع نموده و با همان تخته‌ها ، قالب بندی می کنیم بطوریکه شفته اول خشک نشده باشد و بتواند با شفته اول خشک نشده باشد و بتواند با شفته بعد خودگیری خود را انجام داده و بچسبد این نوع پی سازی معمولاً در زمین‌های نرم و باتلاقی ، خاک دستی و ماسه آبدار عمل میگردد .
پی کنی در زمین‌های سست :
در زمین‌های سست و خاک دستی اگر بخواهیم ساختمانی بنا کنیم باید اول محل پی‌ها را به زمین سفت رسانیده و پس از اطمینان کامل ساختمان را بنا نماییم زیرا ساختمان که روی این زمین‌ها مطابق معمول و یا در زمین سست بنا گردد . پس از چندی یا در همان موقع ساخته شدن باعث ترک‌ها و خرابی ساختمان میگردد . بنابراین شفته ریزی از روی زمین سفت باید انجام گیرد و برای اینکار بشرح زیر عمل می نمائیم :
پی کنی در زمین‌های خاک دستی و سست :
پس از پیاده کردن اصل نقشه روی زمین محل پی‌های اصلی و یا در تقاطع پی‌ها که فشار پایه‌ها روی آن می باشد چاه‌هائی حفر میشود ، عمق این چاهها به قدری می باشد تا به زمین سفت و سخت برسد بعداً محل چاه‌ها را با شفته آهکی پر کرده و پس از پر کردن چاه‌ها و خودگیری شفته ، پی‌ها را به طریقه معمول روی شفته چاه‌ها شفته ریزی میکنند ، شفته‌ها به صورت کلافی می باشند که زیر آنها را تعدادی از ستون‌های شفته ای نگهداری میکند و از فرو ریختن آن جلوگیری می نمایند البته باید سعی کرد که فاصله ستون‌های شفته ای نباید بیش از سه متر طول باشد .
خاصیت چاه‌ها بدین طریق می باشد که شفته پس از خودگیری مانند ستونهایی است که زیر زمین بنا شده است و شفته روی آن مانند کلافی پایه را به یکدیگر متصل می کنند برای مقاومت بیشتر در ساختمان پس از اینکه آجر کاری پایه‌ها را شروع نمودیم ما بین پایه‌ها را مطابق شکل با قوسهایی به یکدیگر متصل میکنند تا پایه‌ها عمل فشار به اطراف خود را خنثی نموده و فشار خود را در محل اصلی خود یعنی در محلی که شفته ریزی آن به زمین بِکر رسیده متصل میکند .
گاهی اتفاق می افتد که در ساختمان در محل بنای یکی از پایه‌ها چاه‌های قدیمی وجود دارد و بقیه زمین سخت بوده و مقاومت به حد کافی برای ساختن ساختمان روی آنرا دارد برای اینکه براحتی بتوان پایه را در محل خود ساخت و محل آن را تغییر نداد چاه را پس از لای روبی (پاک کردن ) با شفته آهک پر مینماییم موقعیکه شفته خودگیری خود را انجام داد روی آنرا یک قوس آجری ساخته و در محل انتهای کمان پایه را بنا میکنیم که فشار دیوار با اطراف چاه منتقل گردد .
در بعضی مواقع چاه کنی در این گونه زمین‌ها خطرناک می باشد . زیرا زمین ریزش دارد و به کارگر صدمه وارد میاورد و در موقع کار ممکن است او را خفه کند برای جلوگیری از ریزش زمین باید از پلاکهای بتنی یا سفالی که در اصطلاح به آنها گَوَل (در شهرستانها گوم و غیره ) مینامند استفاده شود گَوَل‌های بتنی یک تکه و دو تکه ای و گول‌های سفالی یک تکه میباشد . گول‌های بتنی را بوسیله قالب می سازند و گول‌های سفالی بوسیله دست و گل رس ساخته شده و در کوره‌های آجری آن را می پزند تا بشکل سفالی در آید از این گول‌ها در قنات‌ها نیز استفاده میشود .
طریقه عمل :
مقداری از زمین که بصورت چاه کنده شده گول را بشکل استوانه ای ساخته میباشد داخل محل کنده شده نصب و عمل کندن را ادامه میدهند در این موقع دو حالت وجود دارد یا اینکه گول اولی که زیر آن در اثر کندن خالی شده براحتی پایین رفته گول دوم را نصب میکنیم یا اینکه گول اول در محل خود با فشار خاک که به اطراف آن آمده تنگ می افتد و نمی تواند محل خود را تغییر و یا پایین تر برود در این موقع از گول‌های دو تکه ای استفاده مینماییم نیمی را در محل خود نصب و جای آنرا محکم نموده و نصفه دوم را پس از کندن محل آن نصب می نماییم و عمل پی کنی را بدین طریق ادامه میدهیم .
پی کنی در زمین‌های سست مانند خندق‌هائی که خاک دستی در آنها ریخته شده است و مرور زمان هم اثری برای محکم شدن آن ندارد و یا زمین‌های باتلاقی و غیره ضروری می باشد .
زمین‌هائی که قسمت خاک ریزی شده در آنها به ارتفاع کم می باشد و یا باتلاقی بودن آن به عمق زیادی نرسد میتوان در این قبیل زمین‌ها پی کنی عمقی انجام داد و برای جلوگیری از ریزش خاک آنرا با تخته و چوب قالب بندی نموده تا به زمین سخت برسد .
البته قالب بندی در اینگونه زمین‌ها خالی از اشکال نمی باشد باید با منتهای دقت انجام گیرد پس از انجام کار قالب بندی شفته ریزی شروع میشود و چون تخته‌های قالب در طول قرار دارد میتوان پس از شفته ریزی تخته دوم را شروع کرد به همین منوال تمام پی‌ها را میتوان شفته ریزی کرد بدون اینکه تکه ای و یا تخته ای از قالب زیر شفته بماند .
موضوع : پی و انواع آن
مقدمه
مهندسی ژئوتکنیک زیرمجموعه ای از مهندسی عمران در زمینه مسائل مرتبط بابکارگیری ورفتار خاک ومصالح خاکی می‌باشد. مهندسی ژئوتکنیک متشکل ازدوبخش کلی مکانیک خاک ومهندسی پی می‌باشد. درواقع مهندسی پی شامل بکار گیری اصول مکانیک خاک در تحلیل و طراحی شالوده ساختمانها و ابنیه در تماس باخاک می‌باشد .کلیه سازه‌هایی که بر روی زمین بنا می‌شوند از جمله ساختمانها،پلها،خاکریزها از دو بخش تشکیل می‌شوند.
1-   سازه فوقانی(sperstructare)؛بخش نمایان سازه
2-   سازه زیرین(substructure)؛بخش مدفون سازه
بخش سازه زیرین به عنوان حائل بین سازه فوقانی و زمین تکیه گاه عمل می‌کند یعنی بار سازه فوقانی را به زمین منتقل می‌نماید.
مبحث مهندسی پی بررسی تاثیر متقابل سازه زیرین و زمین تکیه گاه می‌باشد.
تعریف پی و اهمیت آن
پی عبارت است از سازه زیرین و بخشی ازخاک مجاورآن که تحت تاثیر این سازه وبارهای وارد بر آن می‌باشد مبحث 7 مقررات ملی ساختمان نیز تعریف مشابهی از پی ارائه کرده است:مجموعه بخش‌هایی از سازه و خاک در تماس با آن که انتقال بار بین سازه و زمین از طریق آن صورت می‌گیرد پی نامیده می‌شود.در واقع وظیفه پی انتقال بارهای بخش‌های فوقانی به خاک زیر پی می‌باشد بنحویکه تنش‌های بیش از حد ونیز نشست‌های اضافی ایجاد نگردد.
کلیه پی‌ها بمنظور انتقال بارهای سازه فوقانی به زمین طرح میشوند. بار اکثر سازه‌های فوقانی توسط اجزاء ستون مانندی حمل میشوند که شدت تنش در آنها در حدود Mpa10(ستون بتنی) تاMPa140(ستون فلزی) میبــاشد چنین تنــشــهایـــی
می‌بایست به خاک تکیه گاهی حمل گردد که ظرفیت باربری آن بندرت بیش از KPa500 واغلب در حدود KPa 250-200 میباشد.باتوجه به این ارقام میتوان دریافت که این عضو واسط یعنی پی مصالحی را به یکدیگر مرتبط می‌سازد که مقاومت مهندسی مفید آنها تا چند صدبرابر متفات است واین به نوبه خود اهمیت طرح صحیح و ایمنی پی را نشان میدهد.
تنش
به مقاومت داخلی ایجاد شده در جسم در اثر نیدو‌های خارجی تنش می‌گویندوبر حسب نوع نیرو ممکن است فشاری ،خمشی,برشی,کششی و… باشد استحکام نهایی مواد ومصالح ساختمانی برحسب واحد‌های تنش بیان می‌شود که واحد آن در سیستم بین المللی آحاد, نیوتن بر متر مربع است که (pa) نامیده می‌شود.
مهندسی پی :
مهندسی پی شامل تحلیل وطراحی پی(شالوده ساختمانهای متعارف) یا سازه‌های در تماس باخاک (ابنیه حائل) بابکارگیری اصول مکانیک خاک و مکانیک سازه توام باقضاوت می‌باشد.
مهندسی پی مباحثی همچون محاسبه ظرفیت باربری, طراح یانواع مختلف پی مانند پی‌های منفرد,نواری گسترده عمیق (شمع) را شامل می‌گردد که در رابطه باهر کدام از آنها توضیحاتی ارائه خواهد شد.علاوه بر طراحی پی‌های متعارف (پی ساختمانها) طراحی سازه‌های حائل نیز مهندسی پی میباشد.
مهندس پی :
به کسی گفته میشود که بوسیله آموزش وتجربه کافی در اصول علمی‌وقضاوت مهندسی مهارت یافته است تا پی راطراحی نماید. می‌توان گفت که قضاوت مهندسی بخش خلاق کار طراحی پی میباشد در واقع قضاوت مهندسی در طراح پی همان گرد آوری و بهم آمیختن تجارب، مطالعه کارهای دیگران در شرایط نسبتاً مشابه و جمع آوری  اطلاعات ژئوتکنیکی مخصوص ناحیه تحت برر سی برای ایچاد طرحی اقتصاری علمی‌و ایمن برای سازه زیرین میباشد.
انواع پی :
پی‌ها براساس عمق ونوع عملکرد تقسیم بندی می‌شوند . در حالت کلی چنانچه لایه مقاوم در عمق کمی‌از سطح زمین قرار گرفته باشد پی در نزدیکی سطح زمین بنا میگردد در غیر این صورت برای رسیدن به لایه مقاوم عمق پی افرایش میابد.
به طور کلی پیها به چهار دسته تقسیم میشوند.
1- پی‌ها ی کم عمق معروف به پی‌های سطحی(Shallow foundations)
به پی‌هایی میگویند که نسبت عمق به عرض آنها مساوی یا کمتر از واحد است    1>D/B در عین حال در بعضی مراجع پیهای بانسبت عمق تا 4الی5هم به عنوان
پی کم عمق طبقه بندی میشوند.
2- پی‌های نیمه عمیق(پی‌های چاهیPier foundations     )
در این پی‌ها نسبت عمق به عرض در محدوده   10 > D/B > (5-4) قرار دارد.
3- پی‌های عمیق (Deep foundations)
این پی‌ها عمدتا شامل پی‌های شمعی بوده ودر آنها 10  < D/B میباشد
در مبحث 7 مقررات ملی ساختمان , معیار دیگری برای پی عمیق عنوان شده است و آن عبارت است از اینکه هرگاه نسبت عرض به ارتفاع پی کمتراز1باشد وعمق آن از3 متر تجاوز نمایدبه آن پی عمیق می‌گویند.
در موارد فوق D  عمق پی و B  عرض آن می‌باشد.
4- پی‌های ویژه
شامل هرگونه پی که جزء دسته بندی‌های فوق نباشداز قبیل، صندوقه ای، مهارها
ستونهای شنی وسنگی و…
انواع پی‌های سطحی:
دسته بندی انواع پی‌های سطحی به صورت زیر می‌باشد.
پی‌های منفرد
پی‌هایی که بار یک ستون تکی یا یک دیوار را حمل می‌نمایند.
پی‌های مرکب
پی‌هایی که بار دو تا چهار ستون را حمل می‌نمایند
پی گسترده
نوعی شالوده است که بار چندین ستون با فاصله‌های منظم و نامنظم, موازی یاغیرموازی را حمل می‌نماید و ممکن است زیر بخشی یا کل ساختمان قرارگیرد.
الف:شالوده منفرد(spread foundations)
شالوده ای که حامل بار تنها یک ستون باشد شالوده منفرد می‌گویند. این پی‌ها معمولاً متشکل ار یک دال مربعی یا دایره ای بوده و خود می‌تواند شامل انواع بتنی غیر مسلح،بتن مسلح معمولی ، باسطوح شیبدار و پله ای باشد.
ب:شالوده دو ستونی
اگردوستون بهم نزدیک باشند(به صورتی که شالوده منفرد آنهاکمتر از نصف فاصله دوستون گردد) اقتصادی ومناسب است که از شالوده دوستونی استفاده شود.
کاربرد اصلی این نوع شالده‌ها در مواقعی است که نمی‌توان یک ستون را به طور مرکزی برروی شالوده تک ستونی قرار داد همانند شالوده ستونهای کناری (نوار مرزی ساختمان در زمینهای محدود یا کوچک ) شالوده دو ستونی می‌تواند به صرت مستطیل یاذوذنقه ای طرح شود.این شالوده‌ها بنحوی طراحی می‌شوند که مرکز هندسی آنها بر نقطه اثر بر آیند بارهای وارده منطبق گردد.
راه دیگر مقابله با خروج از مرکزیت ستون کناری اتصال آن توسط یک تیر قوی به شالوده داخلی مجاور می‌باشد که چنین شالوده ای را شالوده باسکولی یا تسمه ای می‌گویند.
ج- شالوده نواری( Strip footing)
بااتصال شالوده‌های یک ردیف ویا برای شالوده زیر یک دیوار باربر، شالوده نواری ایجاد می‌گردد که نسبت طول به عرض آن زیاد است معمولاً شالوده‌هائی که در آنها 4-5< L باشد به عنوان شالوده نواری در نظر میگیرند.
د- شالوده شبکه ای (Gridfoundation)
بلحاظ اقتصادی گاهی مقرون به صرفه است که از شالوده‌های یک ردیف در هم ادغام و شالوده به صورت نواری اجرا گردد چنانچه این نوارها در هر دو امتداد عمود برهم قرار گیرند شالوده شبکه ای بوجود می‌آید عملکرد این شالوده‌ها مرکب بوده و متفاوت از عملکرد شالوده‌های منفرد است که توسط کلاف به یکدیگر متصل می‌شوند.
ه- شالوده‌های گسترده (Mat/.orRaft foundations)
اگرزمین زیر شالوده آنقدر سست باشد ویا بار وارده از طرف سازه آنقدر زیاد باشد که سطح پوشیده شده از طرف پی‌های منفرد بیش از نصف سطح زیر بنا گردد، در اینصورت اقتصادی است که از پی گسترده استفاده شود شالوده گسترده شامل یک دال(Slab) یکپارچه است که کلیه بار‌های سازه ناشی از ستونها و دیوارها را حمل مینماید  این نوع شالوده موجب توزیع نسبتا یکنواخت تنش و جلوگیری از تمرکز آن در زیر بارهای سنگین و مو ضعی می‌گردد لذا در کاهش نشست نا مساوی بسیار موثر است.
پی‌های پوسته ای (Shell foundations)
این نوع پی‌های بار را بواسطه شکل ونه به سبب جرم و حجم خود به زمین منتقل می‌نمایند ، لذا طراحی آنها مشکل است و معمولاً بعنوان پی برجهای بلند نظیر برجهای تلویزیون یا خنک کننده‌ها بکار میرود .
پی‌های نیمه عمیق(Pier foundations)
این پی‌ها حد فاصل پی‌های سطحی و عمیق می‌باشند که به آنها پی چاهی نیز اطلاق می‌گردد عملکرد آنها تقریبا مشابه پی‌های عمیق است زیرا بار را به یک لایه مقاوم که در عمق متوسطی از زمین قرار دارد منتقل می‌نماید برای اجرای این  پی‌ها چاهی در زمین حفر و سپس درون آن با مصالح مناسب پر می‌گردد.
پی‌های عمیق (Deep foundations)
اصطلاح پی عمیق وشمع مترادف یکدیگر می‌باشند زیرا بکارگیری عمده پی عمیق به صورت شمع می‌باشد شمع‌ها اجزاء ستون مانندی عمدتاً از بتون، فولاد و چوب هستند که برای انتقال بار به لایه هـــای عمیق زمین مورد اســتفاده  قــرار
می‌گیرند . شمع‌ها معمولا به عنوان یک عنصر سازه ای واسط مو سوم به سر شمع یا کلاهک (Cap) بار سازه فوقانی را به زمین منتقل می‌نمایند طبق مقررات ملی ساختمان سر شمع به عنوان پی سطحی نامگذلری می‌گردد بلحاظ نوع انتقال بار شمع‌های اتکائی (نوک باربر) و شمع‌های اصطکاکی (شناور) تقسیم می‌گردند
ضوابط کلی پی‌ها :
ابعاد و اجزاءپی می‌بایستی بنحوی طرح شوند که هم تنش تماس با خاک در حد ایمن باشد و هم نشستها را به یک مقدار قابل قبول محدود نماید اما مشکلات نشست اضافی عمومی‌بوده وتا حدووی مخفی باقی مانده اند زیرا تنها موارد بسیار دیدنی انتشار یافته اند .
تعداد اندکی ساختمانهای مدرن در اثر نشستهای اضافی فرو می‌ریزند . اما وقوع  فروریختگی‌ها جزئی یا گسیختگی موضعی در یک عضو سازه ای چندان غیر معمول نیست، بیشتر آسیبهائی که روی می‌دهند شامل ترکهای نا خوشایند در دیوار و کف، کف‌های ناهموار (خیز‌هاوشیب‌ها) درهاوپنجره‌های چفت شده و غیره می‌باشند.
تغییرپذیری خاک همراه بابارهای پیش بینی نشده یا حرکت‌های بعدی خاک (نظیرزلزله‌ها) می‌توانند به مشکلاتی از نشست منجر شوند که مهندس، کنترل اندکی برآنهادارد. بعبارت دیگر آخرین روشهای موجود طراحی ممکن است احتمال مشکلات نشست(ضریب خطر) رابه مقدار زیادی کاهش دهند، اماعموماً یک پروژه خالی از خطر بدست نمی‌دهند. بااین همه بطور منطقی برخی مشکلات نتیجه مستقیم طراحی ضعیف یا بی دقتیهای ساده یا عدم توانائی مهندسی می‌باشند .
یک عامل عمده که کارطراحی پی را مشکل می‌سازد آن است که پارامترهای خاک مورد استفاده در طراحی قبل از شروع پروژه بدست می‌آیند . بعدا هنگام اجرائی برخاکی بنا می‌شود که خواص آن به مقدار زیادی نسبت به حالت اولیه اصلاح شده است که این اصلاح یابواسطه روند اجرا یا احداث پی ایجاد می‌گردد این بدان معنی است که خاک ممکن است حفاری ویا جایگزین گشته و متراکم گردد. حفاری درجهت برداشتن بار از روی خاک زیرین بوده وسبب انبساط آن رافراهم می‌نماید کوبش شمع معمولاً خاک رامتراکم تر می‌نماید . هریک از این وقایع یا مستقیماً خواص خاک راتغییر داده (جایگزین خاک) یاپارامترهای مقاومتی برآورد شده اولیه رااصلاح می‌نمایند.
به طورخلاصه یک طرح مناسب به طی مراحل زیر نیازمند است.
1-  تعیین هدف ازبنای ساختمان، بارگذاری احتمالی بهره دهی در طول عمر مفید، نوع قاب سازه ،نیمرخخاک،روش‌های ساختمانی  هزینه‌های ساختمان.
2-   تعیین نیازهای کارفرما.
3-  انجام طراحی بااطمینان به اینکه طرح آسیب زیادی به محیط زیست وارد نمی‌سازد ویک حاشیه ایمنی بدست می‌دهد که احتمال خطر برای کلیه طرف‌های ذیربط یعنی جامعه، کارفرماو مهندسی درحد مجاز خواهدبود.
6-  سیستم پی باید بتواند تغییرات بعدی را در ناحیه یا هندسه ساختمان را تحمل کند ودر صورت لزوم به ایجاد تغییرات در سازه فوقانی و بارگزاری به سادگی قابل اصلاح باشد.
7-   پی می‌بایست توسط نیروی انسانی موجود در محل قابل ساخت باشد.
8-  اجرا وتوسعه محل می‌بایست مطابق با استاندارهای محیط زیستی محل باشد از جمله اینکه می‌بایست تعیین شود که آیا ساختمان از طریق تماس بازمین در معرض آلودگی است یا خیر.
در محلی که سفره آبهای زیر زمینی وجود دارد روش معمول این است که آنرا بطور دائمی‌یا در طول انجام کارهای ساختمانی تازیر ناحیه ساختمانی پایین آورند سفره آب زیرزمینی نشان داده شده در شکل زیر،زیر تراز کف شالوده بوده و احتمالاً پایین تراز ناحیه ساختمانی خواهد بوداگر بعداًآب زیرزمینی به ترازی بالاتر از کف شالوده صعود نماید شالوده تحت تاثیر نیروی بالابر یا شناوری قرار می‌گیرد که می‌بایست به حساب آورده شود.
چنانچه لازم باشد آب زیرزمینی بطور موقت یا دائمی‌پایین آورده شود یک مشکل
وجود دارد و آن موقع نشست در نواحی اطراف محوطه ساختمان است به همین دلیل در اکثر موارد اطراف محوطه ساختمانهای سپرهای آب ریزی نصب میکنند و آب تنها از داخل این محوطه به بیرون پمپ می‌شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

انسانی؟!؟! * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.