ویژگیها و روشهای آزمون تیرچه و بلوک سقفی

 

بسمه تعالی

پیشگفتار

استاندارد ویژگیها , نمونه برداری و روش آزمون تیرچه بلوک سقفی که بوسیله کمیسیون فنی تیرچه و بلوک تهیه و تدوین شده و در بیستمین کمیته ملی استاندارد صنایع ساختمانی و مصالح ساختمانی مورخ ۶۶/۱۱/۲۸ مورد تائید قرار گرفته , اینک باستناد ماده یک قانون مواد الحاقی به قانون تأسیس مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب آذر ماه ۱۳۴۹ به عنوان استاندارد رسمی‌ایران منتشر می‏گردد .

برای حفظ همگامی‌و هماهنگی با پیشرفتهای ملی و جهانی در زمینه صنایع و علوم , استانداردهای ایران در مواقع لزوم مورد تجدید نظر قرار خواهند گرفت و هرگونه پیشنهادی که برای اصلاح یا تکمیل این استانداردها برسد در هنگام تجدید نظر در کمیسیون فنی مربوط مورد توجه واقع خواهد شد .

بنابراین برای مراجعه به استانداردهای ایران باید همواره از آخرین چاپ و تجدیدنظر آنها استفاده نمود .

در تهیه و تدوین این استاندارد سعی شده است که ضمن توجه به شرایط موجود و نیازهای جامعه حتی المقدور بین این استاندارد و استاندارد کشورهای صنعتی و پیشرفته هماهنگی ایجاد شود .

لذا با بررسی امکانات و مهارتهای موجود و اجرای آزمایشهای لازم این استاندارد با استفاده از منابع زیر تهیه گردیده است :

۱- آئین نامه برای طرح و محاسبه و اجرای ساختمانهای بتن آرمه به شماره ۱۹۰۰۱ تا ۱۹۰۰۵ مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران .

۲- مشخصات فنی عمومی‌کارهای ساختمانی – نشریه شماره ۵۵ دفتر تحقیقات و معیارهای فنی .

۳- آئین نامه حداقل بار وارده بر ساختمانها و ابنیه فنی به شماره ۵۱۹ – مؤسسه استاندارد .

 

۴-            Auszuge aus o norm B –۴۲۰۰ feriigteile aus beton, stah 1 beton und spannbeton

۵-            Bulletin official, du ministere de l’equpement et du logement fascicule special no 70 – ۹۳ bis circulaire

۶-            M.E.L no. 70 – ۱۱۵ du 27 octobre 1970 – “regles techniques de conception et de calcul des ouvrages et constructions en beton arme

۷-            Stahl im hochbau – handbuch fur entwurf, berechnung und ausfuhrung von stahlbauten

۸-            Code of practice for the structural use of concrete (cp – ۱۱۰ – ۱۹۷۲)

۹-            Building code requirements for reinforced concrete (aci – ۳۱۸ – ۸۳)

۱۰-            Code of practice for construction of floor and roof with joist and filler blooks. IS – ۶۰۶۱ – ۱۹۷۱

۱۱-            V. Murashev – E. sigalov V. Baikov design of reinforced concrete structures mir publishers Moscow

۱۲-            Reynolds & steedmian feinforced concrete designer’s handbook, cement and concrete association 1981

۱۳-            Allen, A. H. reinforced concrete design to cp – ۱۱۰ – simply explained, cement and concrete association

۱۴-            Handbook on the unified code for structural concrete (cp – ۱۱۰: ۱۹۷۲), cement and concrete association

۱۵-            Lacroix, R. theorie du beton arme, course de beton arme et beton precontraint 1977, ecole national des ponts et chausses

۱۶-            Guerrin, A. traite de beton arme, dunod

۱۷-            Aus 3 uge ows onorm B

۱۸-            ACI 318 – 1988

 

 

 

 

 ویژگیها و روشهای آزمون تیرچه و بلوک سقفی

  ۱– هدف و دامنه کاربرد

هدف از تدوین این استاندارد تعیین ویژگیهای انواع تیرچه بلوک مورد مصرف در سقفهای مجوف و روشن نمونه‏برداری و آزمون آنها می‏باشد .

  ۲– تعاریف

۲-۱- تیرچه – قطعه‏ایست ساخته شده عمدتأ از بتن و فولاد که طول آن نسبت به ابعاد به مراتب بیشتر بوده و در موقع قرار گرفتن روی تکیه‏گاه‏ها و جایگذاری بلوکها روی آن با بتن پوششی ( در جا ریخته شده ) مقطع مرکبی را تشکیل می‏دهد .

۲-۱-۱- تیرچه پیش ساخته ( معمولی ) – تیرچه‏ایست ساخته شده از خرپای فولادی و بتن که انواع آن شامل

 – تیرچه معمولی با قالب سفالی ( فوندوله ) – شکل ۱

 – تیرچه معمولی بدون قالب سفالی – شکل ۲

 ۲-۱-۲- تیرچه پیش تنیده – تیرچه ایست ساخته شده از کابل‏های فولادی و بتن که جنس کابل از فولاد مخصوص با مقاومت بالا می‏باشد . کابلها قبل از ساخت تیرچه باندازه‏ای کشیده می‏شوند که تیرچه را بعد از ساخت تحت نیروی فشاری معینی قرار دهند . ( شکل ۳)

۲-۲- بلوک سقفی – قطعه‏ایست پیش ساخته و توخالی که بین دو تیرچه قرار گرفته و با توجه به ضخامت و مقاومت سقف ابعاد آن متغیر می‏باشد و از جنس سفال و انواع بتن به اشکال گوناگون ساخته می‏شود , ( شکل ۴) و ( شکل ۵)

 

 

 

  ۳– ویژگیهای مصالح مورد مصرف در ساخت تیرچه

مصالح مورد مصرف در تیرچه باید دارای ویژگیهای زیر باشد .

۳-۱- سیمان – سیمان مصرفی در تیرچه‏های پیش ساخته باید از نوع ۱ تا ۵ و تیرچه‏های پیش تنیده فقط از نوع ۱ و ۲ سیمان پرتلند ( مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره ۳۸۹) باشد .

۳-۲- ماسه – ماسه مصرفی در ساخت بتن تیرچه باید با مشخصات استاندارد ملی ایران به شماره ۳۰۰ مطابق باشد .

۳-۳- شن – شن مصرفی در ساخت بتن تیرچه باید مطابق استاندارد ملی ایران به شماره ۳۰۲ باشد .

یادآوری ۱- اندازه دانه‏های مصالح سنگی بکار رفته در ساخت بتن تیرچه باید از ۱۲ میلیمتر کمتر باشد .

یادآوری ۲- چنانچه دانه‏بندی مصالح سنگی مصرفی در ساخت تیرچه با مشخصات استانداردهای مندرج در بندهای ۳-۲ و ۳-۳ منطبق نباشد بشرط آنکه مقاومت موردنیاز به میزان حداقل مجاز تعیین شده باشد قابل پذیرش است .

۳-۴- آب – آب مورد استفاده در ساخت تیرچه باید بر مبنای آئین کاربرد ملی ایران به شماره ۳-۱۹۰۰ باشد .

۳-۵- بتن

۳-۵-۱- میزان سیمان مورد نیاز ساخت بتن تیرچه‏های پیش ساخته نباید کمتر از ۲۵۰ کیلوگرم در هر متر مکعب باشد .

۳-۵-۲- میزان سیمان مورد نیاز در ساخت بتن تیرچه‏های پیش تنیده نباید کمتر از ۳۰۰ و بیشتر از ۵۴۰ کیلوگرم در هر متر مکعب باشد .

 

 

_

 

یادآوری – مواد مضاف و مواد افزودنی جهت بتن مصرفی در ساخت تیرچه باید مطابق با مشخصات فنی یکی از استانداردهای بین المللی قابل قبول باشد و لازم است تولید کننده مدارکی مبنی بر عدم وجود مواد مضر ارائه نماید .

۲-۶- فولاد ۱

۳-۶-۱- ویژگیهای فولاد مصرفی در ساخت تیرچه پیش ساخته باید مطابق با مشخصات ذکر شده در جدول شماره ۳ پیوست باشد .

۳-۶-۲- ویژگیهای فولاد۲ مصرفی در ساخت تیرچه پیش تنیده باید مطابق با جدول  شماره ۴ پیوست یا معادل آن باشد .

  ۴– ویژگیها و مشخصات تیرچه

۴-۱- تیرچه پیش ساخته ( معمولی )

۴-۱-۱- عرض قسمت زیرین تیرچه پیش ساخته نباید از ۱۰ سانتیمتر کمتر باشد و ارتفاع آن از ۳/۵ برابر عرض تیرچه بیشتر باشد .

۴-۱-۲- ابعاد تیرچه و مفتولهای بکار رفته در ساخت تیرچه‏های هر کارخانه باید بر مبنای محاسبات کاربردی تیرچه در سقف باشد و در صورت درخواست خریدار ارائه گردد .

۴-۱-۳- ضخامت بتن پاشنه ( بخش کششی ) تیرچه بدون قالب سفالی نباید از ۴/۵ سانتیمتر کمتر باشد .

یادآوری – هنگام کاربرد تیرچه و بلوک‏ها حداقل فاصله افقی بین دو سطح بلوکهای مجاور در طرفین یک تیرچه که در مقابل یکدیگر نصب می‏شوند نباید کمتر از ۶/۵ سانتیمتر باشد .

۴-۱-۴- بخش فولادی

۴-۱-۴-۱- قطر میل گردهای کششی نباید کمتر از ۸ میلیمتر باشد و چنانچه کارخانه تولیدی از تکنیک نقطه جوش اتوماتیک استفاده نماید می‏توان قطر میل گردهای کشش را تا میزان حداقل ۶ میلیمتر تقلیل داد .

۴-۱-۴-۲- قطر میل گرد فوقانی نباید کمتر از ۸ میلیمتر باشد .

۴-۱-۴-۳- قطر میل گرد منفرد اتصال دهنده ( زیگزاک ) نباید از ۶ میلیمتر کمتر باشد و چنانچه کارخانه تولیدی از تکنیک نقطه جوش اتوماتیک استفاده نماید در این صورت می‏تواند از ۲ میل گرد , هر یک به قطر حداقل ۴ میلیمتر استفاده نماید .

۴-۱-۴-۴- جوشکاری خرپای تیرچه با شعله ( اکسی استیلن و مشابه آن ) مجاز نمی‏باشد .

۴-۱-۴-۵- اتصالات بخش فولادی به یکدیگر باید طبق استاندارد ملی ایران شماره ۴-۱۸-۱۹۰۰ باشد .

۴-۱-۴-۶- نوع میل گردهای مصرفی در مقطع تیرچه در جهت انطباق ارزش اسمی‌میل گرد مصرفی باید برابر با نقشه ساخت باشد .

۴-۱-۵- بخش بتنی

۴-۱-۵-۱- بخش بتنی تیرچه به صورت پیوسته باشد .

۴-۱-۵-۲- بتن تیرچه پوک و سوخته نباشد .

۴-۱-۵-۳- لبه کناری تیرچه که نشیمنگاه بلوکها است , سالم و صاف باشد .

۴-۱-۵-۴- فاصله سطح تحتانی بتن تیرچه بدون قالب سفالی تا فولاد کمتر از ۱۸ میلیمتر نباشد .

۴-۱-۶- توصیه می‏شود از بتن مصرفی در هر خط تولید تیرچه پیش ساخته , نمونه‏های مکعبی در ابعاد ۲۰۰*۲۰۰*۲۰۰ میلیمتر تهیه شود و در زمانهای ۷ و ۲۸ روزه تحت آزمون فشاری قرار گیرد , بطوری که مقاومتی برابر۱۷۰  Kg/Cm2 برای ۷ روز Kg/Cm2  ۲۵۰ برای ۲۸ روز داشته باشد .

۴-۲- تیرچه پیش تنیده

۴-۲-۱- عرض قسمت زیرین تیرچه پیش تنیده نباید کمتر از ۱۰ سانتیمتر باشد و عرض قسمت فوقانی , بتن بین دو بلوک با توجه به عرض تکیه‏گاههای بلوک روی تیرچه نباید کمتر از ۶/۵سانتیمتر باشد .

۴-۲-۲- پوشش بتنی روی فولاد نباید کمتر از ۲۰ میلیمتر باشد .

۴-۲-۳- مشخصات فولاد

۴-۲-۳-۱- کابل فولادی مصرفی در ساخت تیرچه نباید به موادی آغشته و ترکیب گردد که باعث کاهش میزان چسبندگی بتن و کابل شده باشد و مقدار زنگ زدگی به هیچ وجه نباید به میزانی باشد که سبب کاهش اندازه اسمی‌سطح مقطع کابل گردد .

۴-۲-۳-۲- موقعیت کابلهای فولادی در سطح مقطع باید با نقشه‏های محاسباتی , مطابقت داشته باشد رواداری در این مورد حداکثر ±۵ میلیمتر مجاز می‏باشد .

۴-۲-۴- بخش بتنی

۴-۲-۴-۱- بخش کششی بتنی تیرچه نباید ترک خورده و یا شکسته باشد .

۴-۲-۴-۲- میزان خیز منفی تیرچه می‏باید ۱ سانتیمتر در ۵ متر طول باشد .

۴-۲-۴-۳- پیچیدگی جانبی تیرچه نباید بیش از ۱ سانتیمتر در ۵ متر طول باشد .

۴-۲-۴-۴- مقاومت فشاری نمونه‏های مکعبی ساخته شده از بتن تیرچه پیش تنیده در هنگام انتقال نیرو از فولادبه بتن ( بعد از هر نوع اتلاف ناشی از پیش تنیدگی ) نباید از  مقاومت ۲۸ روزه بتن کمتر باشد .

۴-۲-۴-۵- از بتن مصرفی در هر خط تولید تیرچه پیش تنیده نمونه‏های مکعبی در ابعاد ۲۰۰*۲۰۰*۲۰۰ میلیمتر تهیه و در زمانهای ۷ و ۲۸ روزه آزمون فشاری انجام شود , به طوری که مقاومتی برابر Cm2-Kg برای مدت ۷ روزه و ۳۵۰ Kg/Cm2 برای مدت ۲۸ روزه داشته باشد .

۴-۲-۵- جابجائی تیرچه‏های در حین تولید حداقل ۷۲ ساعت پس از بتن‏ریزی باید انجام پذیرد , در صورت استفاده از روشهای ویژه تصریح کننده گیرش بتن , زمان فوق را می‏توان کاهش داد , مشروط بر آنکه در هنگام انتقال بتن مقاومت ۷۲ ساعته خود را کسب کرده باشد .

یادآوری – تولید کننده باید دفترچه راهنمایی در اختیار مصرف کننده تیرچه قرار دهد و در آن تذکرات و راهنمایی‏های لازم در مورد روش حمل و نقل و نگهداری و نصب و اجرای صحیح تیرچه در آن داده شده باشد .

  ۵– ویژگیهای بلوکهای سقفی

۵-۱- بلوک بتنی

۵-۱-۱- مصالح مصرفی در ساخت بلوک بتنی باید مطابق بند ۳ این استاندارد باشد .

۵-۱-۲- ضخامت جداره‏ها و تیغه‏های هر بلوک نباید از ۱۸ میلیمتر کمتر باشد .

۵-۱-۳- تکیه‏گاه لبه بلوک که بر روی تیرچه می‏نشیند نباید از ۱۷/۵ میلیمتر ( تبدیل به افق ) کمتر باشد .

۵-۱-۴- در صورتیکه لازم باشد فاصله بین ۲ تیرچه ( مرکز به مرکز ) بیش از ۷۰ سانتیمتر باشد باید بلوکهای بتنی مسطح تهیه شود .

۵-۱-۵- ابعاد بلوک براساس توافق تولید کننده و مصرف کننده بوده و رواداری در عرض هر بلوک ±۲ میلیمتر و در طول و ارتفاع ±۵ میلیمتر می‏باشد .

۵-۲- بلوک سفالی

۵-۲-۱- کیفیت بلوکهای سفالی – بلوکهای سفالی باید تا جایی که ممکن است عاری از ترک و ذرات منبسط شونده آهک باشد و کاملا در کوره پخته شده باشد . سطوح آنها باید مسطح باشد . لبه‏ها کاملا صاف و عاری از پریدگی باشد . بافت بلوک در مقطع به صورت ریز , متراکم و یکنواخت باشد . سطوح خارجی بلوک باید شیاردار باشد تا میزان چسبندگی روکش و اندود را بیافزاید .

۵-۲-۲- مصالح مصرفی در ساخت بلوک سفالی باید مطابق استاندارد ملی ایران به شماره ۱۱۶۲ باشد .

۵-۲-۳- ضخامت جداره‏ها و تیغه‏های هر بلوک نباید کمتر از ۵ میلیمتر باشد .

۵-۲-۴- عرض تکیه‏گاه بلوک که بر روی تیرچه می‏نشیند نباید از ۱۷/۵ میلیمتر ( تبدیل به افق ) کمتر باشد .

۵-۲-۵- در صورت استفاده از بلوک سفالی فاصله بین دو تیرچه منفرد ( مرکز تا مرکز ) نباید از ۶۰ سانتیمتر باشد .

۵-۲-۶- ابعاد بلوک براساس توافق تولید کننده و مصرف کننده بوده و رواداری در عرض هر بلوک ±۴ میلیمتر و در طول و ارتفاع ±۵ میلیمتر می‏باشد .

۵-۲-۷- میزان جذب آب بلوکهای سفالی طبق استاندارد ملی ایران شماره ۷ ایران کنترل می‏شود .

  ۶– روش نمونه‏برداری تیرچه

۶-۱- نمونه‏برداری – نمونه برداری از تیرچه‏های آماده تحویل به مصرف کنند باید طبق جدول شماره یک و به طور تصادفی انجام پذیرد .

۶-۱-۱- در اجرای نمونه برداری باید دقت شود که نمونه‏های انتخابی برای آزمون دارای مشخصات اسمی‌( ابعاد – تعداد مفتول ) یکسان باشد .

۶-۱-۲- در نمونه برداری اولویت با فرآورده‏های مشابهی است که حداکثر تولید کارخانه را در بر می‏گیرد .

۶-۱-۳- از کلیه فرآورده‏های تولیدی کارخانه باید نمونه‏برداری شود .

۶-۱-۴- چنانچه از تیرچه‏های پیش تنیده برای آزمون به روش مستقیم ( بند ۸-۲-۲) نمونه برداری شود , از خط تولید ۳ عدد از ابتدا , وسط و انتهای آن , که در یک نوار قرار نگرفته باشد , برداشته می‏شود .

یادآوری ۱- از ۴۰۰۰۰ متر طول تولید به بالا به ازاء هر ۱۰۰۰۰ متر طول تولید , باید به اقلام نمونه تعداد ۴ عدد افزوده شود . و به ازاء هر ۴۰۰۰۰ متر طول تولید اضافی ۱۶ عدد تیرچه انتخاب گردیده که از آن تعداد یک نمونه برای آزمون آماده شود .

 

یادآوری ۲- حجم اقلام نمونه ( حجم نمونه انتخابی برای آزمون ) – هر قلم نمونه عبارتست از یک تیرچه تولید شده که به طور تصادفی انتخاب می‏شود .

 

  ۷– روش نمونه‏برداری بلوک

۷-۱- نمونه‏برداری – نمونه برداری از بلوکهای قابل صدور از کارخانه باید طبق جدول شماره ۲ و بطور تصادفی انجام پذیرد .

۷-۲- باید دقت گردد از فرآورده‏های دارای ویژگیها و مشخصات یکسان نمونه‏برداری شود .

یادآوری – از ۱۰۰۰۰ عدد به بالا به ازاء هر ۱۰۰۰۰ عدد تولید باید ۵ عدد به طور تصادفی نمونه برداری و یک عدد از آن به عنوان نمونه , مورد آزمون قرار داد .

 

  ۸– روش آزمون تیرچه

۸-۱- تیرچه پیش ساخته

۸-۱-۱- محل آزمون ( آزمایشگاه ) – با توجه به دهانه‏ایکه تیرچه برای آن بکار می‏رود باید دو دیوار تکیه‏گاه با مشخصات زیر برای آن ساخته شود .

۸-۱-۱-۱- پی دیوار باید آنچنان باشد که وزن دیوار زیر سری و سقف مورد آزمون و همچنین بارهای بعدی به شرح آتی و ضربه‏های احتمالی ناشی از آن را متحمل شود . در هر صورت نباید پی دیوار هنگام بارگذاری و آزمون تیرچه‏ها هیچگونه نشستی داشته باشد .

۸-۱-۱-۲- دیوارها باید بوضعی ساخته شود که آزمایش کننده بتواند به راحتی در زیر سقف موردنظر آزمون رفت و آمد نموده و مراحل آزمون را کنترل نماید و ضمنا عمل بارگذاری بر روی سقف بدون ایجاد ضربه به برخورد با بلوکها و تیرچه‏های کناری به سادگی انجام پذیرد . دیوار باید طوری محاسبه گردد که در اثر بارهای وارده در طول آزمون هیچگونه کمانشی در آن پدیدار نگردد و طول دیوارها متناسب با عرض سقف مورد آزمون که متشکل از ۴ تیرچه و ۳ ردیف بلوک است باشد .

۸-۱-۱-۳- زیر سری چنانکه دیوارها از مصالح آجری , سنگی و یا بلوک ساخته شده باشد , جهت توزیع نیروها شناژی از بتن آرمه به عرض و طول دیوار به ارتفاع حداقل ۲۰ سانتیمتر روی آن ساخته شود .

۸-۱-۱-۴- در هنگام بتن ریزی دیوار یا شناژ لوله‏های چدنی ( بدون کاسه سر ) به قطر اسمی‌۱۰ سانتیمتر در طول دیوار یا شناژ طوری نصب می‏گردد که قطر افقی لوله هم سطح بتن بالای دیوار یا شناژ بوده و محور طولی لوله با محور طولی دیوار بر هم منطبق باشد .

 

بطوری که ۲ لوله در ۲ دیوار باید هم سطح و تراز باشد .

فاصله ۲ تکیه‏گاه ( محور تا محور لوله‏های چدنی ) از یکدیگر برابر d-L=I باشد . مطابق شکل شماره ۶ که L طول تیرچه مورد آزمون و d قطر خارجی یک لوله چدنی تکیه‏گاه می‏باشد .

 

۸-۱-۱-۵- ضخامت دیوار یا شناژ باید طوری باشد که در موقع آزمون , تیرچه‏ها با دیوار تماس پیدا ننماید .

یادآوری ۱- توصیه می‏شود که محل آزمون جهت سهولت اجرای ساخت سقف و بارگذاری و اجرای آزمون برای دهانه‏های مختلف مطابق شکلهای شماره ۷, ۸, ۹ باشد .

یادآوری ۲- اجرای موضوع بند ۸-۱-۱ می‏تواند بدون استفاده از لوله‏های چدنی ( موضوع بند ۸-۱-۱-۴) و با رعایت دقیق بند ۸-۱-۱-۳ انجام پذیرد , در این صورت :

I = دهانه خمش عبارت است از کوچکترین عددی که از هر یک از دو رابطه زیر بدست می‏آید .

الف : فاصله محور تا محور تکیه‏گاه‏ها

ب : فاصله آزاد بین تکیه‏گاهها ( فاصله دو دیوار ) به علاوه ضخامت سقف تمام شده مورد آزمون

۸-۱-۲- نحوه ساخت سقف مورد آزمون

۸-۱-۲-۱- ۲ عدد تیرچه آزمونه به طول اسمی‌دهانه مورد مصرف می‏باشد که با ۲ عدد تیرچه دارای ویژگیها و مشخصات یکسان نمونه برداری شده جهت اجرای سقف بکار می‏رود .

۸-۱-۲-۲- اجرای سقف – ۲ تیرچه آزمون و ۲ تیرچه کمکی ( جمعا ۴ تیرچه ) روی دو تکیه‏گاه ( لوله‌های چدنی ) به نحوی قرار می‏گیرد که هر تیرچه از محور لوله‏های چدنی به اندازه طول d خارج گردد و محور تیرچه‏ها عمود بر محور تکیه‏گاهها بوده و فاصله بین تیرچه‏ها متناسب با بلوکها مورد مصرف (۳ ردیف ) در نظر گرفته شود .

۸-۱-۲-۳- پایه‏ها – زیر هر تیرچه به فاصله حداکثر ۱/۲۰ متر در طول تیرچه , یک پایه چوبی یا فلزی به نحوی قرار گیرد که سطح زیر سری آنها به اندازه ای انتخاب شود که فشار وارد بر آن در اثر حداکثر بارگذاری نشست ننماید و ضمنا توصیه می‏شود بستر پایه‏ها در معرض جریان آب و یخبندان قرار نگیرد و تیرچه را از حالت افقی خارج ننماید و سطح تماس آن با تیرچه بزرگتر از عرض تیرچه باشد و چنانچه از پایه‏های چوبی استفاده می‏گردد توصیه می‏شود دارای مشخصات زیر باشد .

– چوب راست و بدون ترک باشد . در مورد چوب گرد قطر متوسط پایه از ۱۰ سانتیمتر کمتر و در مورد چهار تراش بدون زیر سری کوچکترین بعد مقطع از عرض تیرچه کمتر نباشد .

– چوب پایه‏ها و پشت بندها را می‏توان از چوب سفید انتخاب کرد .

– پایه‏ها وصله‏دار نباشد .

– برای تنظیم پایه‏ها و سهولت در پایه برداری در هر پایه حداکثر یک جفت گوه چوبی از چوب سخت ( بلوط – گردو ) قرار داده شود و بعد از تنظیم قالب , هر جفت گوه حداقل به وسیله یک عدد میخ۷/۵ سانتیمتری تثبیت شود .

– حداکثر شیب گوه ۴:۱ بوده و حداقل ضخامت انتهای باریک آن یک

سانتیمتر باشد , عرض گوه حداقل معادل قطر پایه باشد .

 

 

_

 

 

_

 

 

_

 

 

– سطح اتکای پایه‏ها روی گوه‏ها کاملا مسطح و عمود بر محور پایه باشد .

– پایه‏ها روی آجر خشکه چین نباشد .

۸-۱-۲-۴- بلوک گذاری – سه ردیف بلوک در ۳ دهانه بین ۴ تیرچه در سرتاسر آن قرار می‏گیرد .

۸-۱-۲-۵- بتن ریزی – طوری انجام شود که ۲ تیرچه وسطی به صورت دو تیر T تکمیل گردد , بنابراین باید در وسط ۲ دهانه طرفین قالب مناسبی محدود نموده و شبکه مفتولی ( حرارتی و افت ) را با مفتولهائی به قطر ۶ میلیمتر به فاصله ۲۵ سانتیمتر در سطح مورد بتن ریزی ( بتن پوششی ) روی بلوکها جای گذارده و بتن پوششی را که دارای ویژگیها و مشخصات بتن مصرفی تیرچه‏ها ( بندهای ۴-۱-۵ و ۴-۱-۶) می‏باشد روی سقف ریخته و آن را به نحوی مرتعش نمایند که ضخامت بتن در بالای بلوکها حداکثر ۵ سانتیمتر و در سطح سقف ( طول و عرض ) تراز باشد .

توصیه می‏گردد عمل ریختن بتن تا تراز نمودن آن به شرح زیر باشد .

– روانی بتن طوری باشد که کاملا در اطراف مفتولها و بلوکهای جاگیر شود .

– بتنی که گرفتن آن شروع شده و یا با مواد خارجی مخلوط گردیده است مصرف نشود .

– بتن ریزی تا کامل شدن سقف مورد نظر به طور مداوم ادامه یابد و از قطع بتن ریزی حتی الامکان احتراز گردد و اگر این کار میسر نباشد اقدامات احتیاطی لازم به منظور تأمین چسبندگی بتن جدید به بتن قدیم بعمل آید , بدین طریق که سطح بتن سخت شده کاملا و تمیز و مرطوب شود و این عمل طوری انجام گیرد که ضربه‏ای به بلوکها یا تیرچه‏ها وارد نگردد . سطوح واریز به صورت سطوح عمود بر امتداد تنشها باشد .

– بتن پس از ریختن روی سقف با وسیله مناسب متراکم و یکپارچه گردد و اطراف مفتولها و زوایای بلوکها را پر کند . معمولا لرزاندن بتن مناسبترین راه می‏باشد .

مرتعش کننده‏ها به نحوی در تمام قسمتهای سقف نفوذ کند که با توجه به شعاع عمل بتوانند روی تمام بتن اثر نمایند .

مرتعش کننده‏های لوله‏ای حتی المقدور در وضع قائم نگاه داشته شده و در امتداد محورشان جابجا شوند و لرزندان بیش از حد و اندازه بتن خصوصادر مواردیکه روانی بتن زیاد است مجاز نمی‏باشد .

۸-۱-۲-۶- مراقبت بتن سقف – چنانچه فرآیند گیرش بتن بطور عادی و بدون استفاده از روشهای تسریع کننده گیرش انجام پذیرد , مراقبتهای زیر بلافاصله پس از اتمام بتن ریزی توصیه می‏شود .

– حداقل بتن تا ۷ روز بعد از ریختن در شرایط مرطوب نگهداری شود .

– در هوای گرم و خشک و در مناطق بادگیری بتن با گونی یا پارچه یا با قشری از موادیکه مانع تبخیر آب بتن می‏شود پوشانیده گردد و بتن تازه از نزولات شدید جوی و مواد شیمیائی مضر و همچنین تکانهای شدید حفظ شود .

چنانچه عمل بتن ریزی در هوای گرم انجام می‏گیرد اقدامات احتیاطی زیر توصیه می‏شود .

– متوقف کردن بتن ریزی در گرمترین ساعت روز

– محفوظ داشتن بتن از تابش آفتاب در فاصله محل تهیه , تا محل بتن‏ریزی .

– آب پاشی و مرطوب کردن سطوح خارجی تیرچه‏ها و بلوکها قبل از بتن‏ریزی .

– جا دادن سریع بتن در کوتاهترین مدت پس از تهیه آن .

– چنانچه بتن ریزی سقف در هوای سرد انجام می‏گیرد , مفتولها و قالب‏ها و تیرچه از یخ و برف پاک شود و از مصرف مصالح یخ زده خودداری گردد و به نحوی اقدام شود که حرارت مجاور بتن بالاتر از ۴ درجه سلسیوس بوده و اطمینان حاصل شود که تا سخت شدن بتن حرارت هوا در همین درجه باقی خواهد ماند .

۸-۱-۳- بارگذاری

۸-۱-۳-۱- حداقل ۳ روز قبل از انجام آزمون , سقف مورد آزمون باید از کلیه قالبهای مربوطه آزاد گردد .

۸-۱-۳-۲- پس از گذشت ۵۶ روز از تاریخ شروع بتن‏ریزی سقف ( بتن پوشش ) عمل بارگذاری انجام می‏گردد .

یادآوری – چنانچه سازنده انجام آزمون را به زمان جلوتری موکول نماید باید در همان تاریخ تعیین شده از طرف سازنده , عمل بارگذاری را انجام داد .

۸-۱-۳-۳- قبل از انجام آزمون بارگذاری جهت اندازه‏گیری خیز , قرائت‏های اولیه ( برداشت‏های مبداء ) باید انجام پذیرد ( به بند ۸-۱-۳-۶ مراجعه شود .)

۸-۱-۳-۴- به نسبت سطح مورد آزمون , باری برابر کل بار وارده بر سقف ( بار آزمون ) به شرح زیر بر سطح سقف مورد آزمون وارد می‏شود .

۸-۱-۳-۵- محل بارگذاری – به صورت گسترده یکنواخت در سرتاسر طول دهانه تیرچه (l) و به عرض محور تا محور تیرچه‏های میانی (b) خواهد بود .

 

b * l = 1 S = سطح مورد بارگذاری

P=[0.85 (10 4P1+10 7P2)] . S2– (0/85.10 4)P3

P = بار آزمون ( کیلوگرم )

P1 = بار مرده در واحد سطح ( کیلوگرم بر متر مربع )

P2 = بار زنده در واحد سطح ( کیلوگرم بر متر مربع )

S2 = سطح سقف مورد آزمون که عبارت است از فاصله محور تا محور بلوکهای جانبی (a) در طول دهانه تیرچه (l) که برابر است با l.a ( متر مربع .)  .شکل ۱۱

P3 = وزن سقف زیر سطح مورد آزمون که عبارت است از وزن زیر سطح سقف مورد آزمون که وزن یک بلوک در طول دهانه تیرچه (l) کم شود . ( کیلوگرم )

 

۸-۱-۳-۶- پس از آماده شدن سقف جهت آزمون , دستگاه اندازه‏گیری خیز ۳ را بر روی پایه‏ای ثابت قرار داده و عدد خوانده شده برداشت اولیه محسوب می‏شود .

۸-۱-۳-۷- بار آزمون باید بگونه‏ای آهسته و به تدریج و حداقل در چهار مرحله ( هر مرحله حداکثر  وزن کل بار آزمون ) انجام پذیرد به طوریکه به سقف مورد آزمون هیچگونه ضربه‏ای وارد نشود .

یادآوری – طرز قرار گرفتن بارها چنان باشد که از ایجاد اثر قوس در حجم بار آزمون جلوگیری بعمل آید .

۸-۱-۳-۸-  ۲۴ ساعت پس از اینکه بار نهائی آزمون بر سقف قرار گرفت قرائتهای ثانویه جهت محاسبه خیز (δ) به عمل خواهد آمد .

۸-۱-۳-۹- پس از یادداشتهای خیز (δ) بلافاصله تمام بارهای آزمون از روی سقف برداشته شده و پس از ۲۴ ساعت ساعت برداشت جدید جهت محاسبه خیز باقیمانده (δ’) انجام می‏گیرد .

۸-۱-۳-۱۰- چنانچه در مراحل آزمون علائم واضح و غیرقابل انکاری مبنی بر گسیختگی مرئی در قسمتهائی از سقف مشاهده گردد , تیرچه‏ها غیرقابل قبول شناخته می‏شود .

۸-۱-۳-۱۱- مقدار خیز تیرچه‏های مورد آزمون از رابطه (۱) محاسبه می‏گردد .

 

۸-۱-۳-۱۲- چنانچه خیز اندازه‏گیری شده تیرچه‏ها , بعد از ۲۴ ساعت بارگذاری مندرج در بند ۸-۱-۳-۸ (δ) گردد و مقدار خیز تیرچه‏ها پس از برداشت بارها مندرج در بند ۸-۱-۳-۹ (δ’) باشد باید رابطه (۲) همواره برقرار گردد .

 

 

Δ   δ رابطه (۲)

۸-۱-۳-۱۳- چنانچه رابطه (۲) برقرار نگردید , رابطه (۳) باید همواره پایدار باشد .

۰/۷۵     δ -δ’   رابطه (۳)

۸-۱-۳-۱۴- چنانچه روابط (۲) یا (۳) برقرار نگردید , بدرخواست تولید کننده ۷۲ ساعت پس از برداشتن بار سقف دوباره مطابق بند ۸-۱-۳-۸ و ۹ آزمون تکرار می‏گردد .

۸-۱-۳-۱۵- چنانچه خیزهای برداشت شده در مرحله دوم آزمون در هنگام بارگذاری δ۲ و هنگام آزاد کردن از بارها δ۲‘ باشد باید همواره ۲ اصل زیر برقرار باشد .

δ۲– δ’۲      ۰/۸ δ۲ رابطه ( ۴ ) = اصل ۱

اصل ۲- در سقف مورد آزمون هیچگونه شواهدی مبنی بر گسیختگی مرئی در آزمون دوم نیز پدید نیاید .

۸-۱-۳-۱۶- در هر حال پس از آزمون دوم مندرج در بند ۸-۱-۳-۱۴ به هیچ وجه آزمون دیگری بر روی سقف ساخته شده مذکور بعمل نخواهد آمد .

۸-۲- تیرچه پیش تنیده :

آزمون تیرچه پیش تنیده به یکی از دو روش غیر مستقیم ( بند ۸-۲-۱) و روش مستقیم (۸-۲-۲) و با توجه به امکانات و انتخاب تولید کننده انجام می‏شود .

۸-۲-۱- آزمون تیرچه پیش تنیده به روش غیر مستقیم ( سقف تمام شده .)

۸-۲-۱-۱- محل آزمون طبق بند (۸-۱-۱) می‏باشد .

۸-۲-۱-۲- نحوه ساخت سقف مورد نظر آزمون طبق بند (۸-۱-۲) انجام می‏شود .

۸-۲-۱-۳- بارگذاری – بندهای ۸-۱-۳-۱ و ۲ و ۳ و ۴ و ۵ و ۶ و ۷ و ۸ و ۹ و ۱۰ و ۱۱ و ۱۲ – عینأ در مورد این نوع تیرچه نیز اعمال می‏گردد .

۸-۲-۱-۴- چنانچه رابطه (۲) مندرج در بند ۸-۱-۳-۱۳ برقرار نگردید , رابطه (۵) باید همواره پایدار باشد .

۰/۸ δ   δ- δ’  رابطه ( ۵ )

یادآوری – پس از انجام آزمون تیرچه پیش تنیده ( مورد آزمون ) با روش غیرمستقیم ( بند ۸-۲-۱) نباید این آزمون و یا آزمون به روش مستقیم ( بند ۸-۲-۲) تکرار شود .

۸-۲-۲ آزمون تیرچه پیش تنیده به روش مستقیم .

۸-۲-۲-۱- محل آزمون – عبارت است از دستگاهی که دارای ۲ تکیه‏گاه ساده قابل تنظیم برای دهانه‏های مختلف مورد آزمون که بتواند دوبار منفرد مساوی قابل تنظیم نسبت به دهانه و هم فاصله از ۲تکیه‏گاه ساده بر تیرچه وارد نماید . بار وارده p به کمک یک تیر توزیع کننده به ۲ بار منفرد مساوی  بر روی تیرچه مطابق شکل ۱۲ الف و ب وارد می‏گردد .

۸-۲-۲-۲- نحوه کارگذاردن تیرچه بر روی دستگاه – تیرچه روی ۲ تکیه‏گاه چنان قرار می‏گیرد که قسمت طره آن از دو سر تکیه‏گاه‏ها با هم برابر هر کدام و از یک متر تجاوز نکند و قاعده تیرچه باید روی تکیه‏گاه و به طرف پائین باشد .

۸-۲-۲-۳- بارگذاری – باری به میزان  که طبق فرمول زیر برای هر سطح مقطعی محاسبه می‏گردد به فواصل معین از ۲ تکیه‏گاه و برابر  دهانه () وارد می‏گردد .

 

در فرمول فوق تنش مجاز کششی بتن ۱۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع در نظر گرفته شده است .

ضمنا برای مقاطع متداول در کشور میزان بار محاسبه شده در جدول شماره ۲ پیوست آمده است .

۸-۲-۲-۴- روش بارگذاری – ابتدا باری به میزان ۵۰ درصد بار محاسبه شده ( هر ثانیه ۵۰ کیلوگرم ) وارد می‏شود و آزمون به تدریج با افزودن ۱۰ درصد بار محاسبه شده تا ۱۰۰ درصد بارنهائی ادامه می‏یابد . مدت توقف بین ۲ ازدیاد بار ۵ دقیقه و مدت توقف بار نهائی ۱۵ دقیقه خواهد بود .

در طی مدت مذکور ( زمان آزمون ) و بعد از بارگذاری نهائی در تیرچه نباید ترکی مشاهده شود .

یادآوری – با استفاده از وسائل سنجش در طی مدت آزمون می‏توان از ظهور ترک ایجاد شده در تیرچه نیز آگاه گردید .

  ۹– روش آزمون بلوک

۹-۱- وسایل آزمون :

۹-۱-۱- دستگاه آزمون – عبارت است از دستگاهی که بتواند باری به میزان یک تا هزار کیلوگرم بار را اعمال نماید . این دستگاه شامل دو تکیه گاه سخت و موازی و متغیر نسبت به یکدیگر در پائین متناسب با مشخصات پاشنه تیرچه که تمامی‌عرض بلوک را از دو طرف در بر می‏گیرد و یک تکیه‏گاه سخت منفرد در بالا به موازات و در وسط دو تکیه‏گاه , به مشخصات ۲۰*۲۰ میلی متر و نیز یک وسیله سنجش بار ( اعمال بار از بالا به پائین یا بالعکس مجاز است ) برحسب کیلوگرم بار است .

۹-۱-۲- سه قطعه نَمَد یا موکت یا لاستیک و یا نظایر آن به ضخامت ۵ میلیمتر جهت جلوگیری از تماس مستقیم سه تکیه‏گاه دستگاه آزمون , با بلوک مورد آزمون .

۹-۲- شرح آزمون – دو تکیه‏گاه تحتانی دستگاه آزمون به اندازه فاصله دو پاشنه بلوک ثابت می‏شود و با در نظر گرفتن بند ۹-۱-۲ دو پاشنه بلوک روی دو تکیه‏گاه قرار گرفته همچنین تکیه‏گاه منفرد , به نمد فوقانی روی بلوک مماس می‏شود , سپس بار دستگاه به طور یکنواخت با سرعت ۸ تا ۱۲ کیلوگرم در ثانیه بر بلوک اعمال می‏گردد .

۹-۳- نتایج آزمون – نتایج به دست آمده در این آزمون باید باری به میزان ۲۵۰ کیلوگرم برای بلوک , با عرض ۲۵۰ میلیمتر باشد و چنانچه عرض بلوک کمتر یا بیشتر بار مذکور متناسب با تغییرات عرض واقعی بلوک ۴ در نظر گرفته می‏شود .

 

 

_

 

 

_

 

 

 

۱– تا تدوین استاندارد ملی , استاندارد ۴۲۱ .A .ASTM یا ۳۵۳۶ .G .JIS و یا ۲۶۹۱ S.B توصیه می‏گردد .

۲– تا تدوین استاندارد ملی , استاندارد ۴۲۱ .A .ASTM یا ۳۵۳۶ .G .JIS و یا ۲۶۹۱ S.B توصیه می‏گردد .

 

۳–  Gauge

۴ ۲۰۰۰ کیلوگرم بار برای بلوک با عرض ۲۰۰ میلیمتر

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

انسانی؟!؟! * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.